LOGO VNBET
KINH VÔ SỞ HỮU BỒ-TÁT
 
QUYỂN 2
 
Bạch Thế Tôn! Khi ấy, con lại thấy các đại chúng đang nghe pháp đã dùng hoa và các vật báu của hàng trời, người, tung rải lên trên chỗ Phật cùng các Bồ-tát. Nghe pháp xong, các vị lại đem các thứ âm nhạc, vô số y phục đủ màu sắc cúng dường Đức Thế Tôn, dùng các loại y phục che phủ lên trên Đức Phật, rồi trở về chỗ cũ cùng lãnh hội pháp. Lúc này, con lại suy nghĩ: “Hay thay! Thần thông của chư Phật không hề bị chướng ngại, con suy xét, tin tưởng, tùy thuận mà thực hành.” Bạch Thế Tôn! Lãnh hội pháp vô ngại của Thế Tôn nói, con liền giác ngộ và nói kệ:
Khi con biết tịch tĩnh
Không có chỗ chướng ngại
Liền thoát tất cả khổ
Được quả vị bất động.
Bạch Thế Tôn! Bấy giờ, nơi không trung, con thấy thân tướng Đức Như Lai và nghe rõ tiếng nói: Này thiện nam! Chớ có hồ nghi. Ông nên tin vào thần thông của chư Phật, dốc lòng cầu để có sự tin tưởng, hội nhập. Này thiện nam! Ông ở mãi trong nẻo luân hồi, ngu si, không hiểu biết, luôn bị lừa dối nên thọ nhận các khổ não.
Bạch Thế Tôn! Khi nghe lời nói ấy, con rất mực sợ hãi đến rợn người, liền nhất tâm tư duy cầu đạt thần thông Phật. Trong lúc tư duy, con thấy các thứ cây cỏ, rừng rậm, các loại cây lớn nhỏ trong tam thiên đại thiên thế giới đều nở rộ hoa trái, màu sắc tươi đẹp, hương thơm tinh khiết, rất đáng ưa thích, các hàng Trời, Người và A-tu-la… trong thế gian dùng các hoa ấy tung rải lên chỗ Phật, cúng dường xong họ liền biến mất, không còn hiện bày. Lại có các thứ quả, tỏa hương thơm ngào ngạt, không gì sánh bằng, con thấy Đức Thế Tôn, tay trái cầm bát, lấy các thứ quả ấy bỏ đầy trong đó. Lại thấy từ nơi rốn của Đức

* Trang 765 *
device

Thế Tôn hóa ra các vị Bồ-tát, lấy những quả trong bát kia dâng cúng cho vô lượng chư Phật Thế Tôn ở vô số thế giới khắp cả mười phương, nơi mỗi bình bát của các Đức Thế Tôn kia đều đầy ắp những quả. Khi chư Phật Thế Tôn ấy thọ thực, con thấy từ trong rốn của các vị lại hóa ra các Bồ-tát, toàn thân màu vàng ròng, các tướng đều trang nghiêm. Con lại thấy trong các thế giới đó, có các vị Bồ-tát và những chúng sinh dùng các thứ trái cây dâng lên cúng dường. Cúng dường xong, họ ăn trái cây ấy, ăn xong, con thấy họ đều biến thành thân tướng Như Lai đi đến những thế giới khác không có Phật. Ở đó, họ giảng nói pháp yếu Bát-nhã ba-la-mật, giáo hóa tạo mọi thành tựu đầy đủ cho vô lượng chúng sinh được trụ vào quả vị Bồ-đề, ở trong pháp của chư Phật luôn siêng năng tu tập. Vì để giảng nói pháp nên các vị ấy biến mất, nhưng quả trong bát của Như Lai vẫn đầy như cũ. Con lại thấy quả ấy từ trong bát tuôn ra, cung cấp cho tất cả chúng sinh ở thế gian tự thân đều được no đủ, khiến họ đều đến chỗ Phật đảnh lễ nơi chân, nhiễu quanh theo phía tay phải ba vòng, rồi cung kính chắp tay, đứng về một bên. Ở chỗ Đức Thế Tôn, Bồ-tát Vô Sở Hữu giải thích về pháp tướng, họ đều nhất tâm lắng nghe, ghi nhận, liền không còn những kiến chấp, những hiểu biết sai lầm.
Bạch Thế Tôn! Con cũng được nghe như vậy, tùy thuận hành theo những điều chỉ dạy ấy. Con biết như vầy: Thân con cùng với Phật và đại chúng đây đều là “không”, không thể nêu bày. Khi con suy nghĩ như vậy, thì có một vị Phật nói với con: “Này thiện nam! Đây là thần thông, đức lớn của chư Phật.” Khi đó, tưởng về ngã và các thứ tưởng khác có được ở nơi con thảy đều vắng lặng, không còn vui mừng, cũng không khiếp sợ. Con chỉ tin vào thần thông của chư Phật và tư duy: “Nguyện cho các chúng sinh chưa tin thì được tin nhập, chưa độ thì được hóa độ.” Con lại phát tâm: “Nguyện cho các chúng sinh đối với thần thông của Phật đều được viên mãn, không hề thiếu.” Lúc này, con cũng không có tưởng về chúng sinh, nhưng đối với thần thông của Phật, tâm tin của con không thể bị hủy hoại. Vì muốn thành tựu đầy đủ cho các chúng sinh và đại chúng ở đây, nên con nói như vầy: “Ôi! Thần thông, đức lớn của chư Phật thật là hiếm có nay con mới thấy. Mà thần thông của Phật không hề tăng giảm.”

* Trang 766 *
device

Bấy giờ, con lại thấy nơi giữa hư không có Đức Phật nói với con: “Này thiện nam! Dốc lòng cầu thêm tâm tin vào thần thông của chư Phật.” Bạch Thế Tôn! Lúc đó, con nhất tâm tin vào thần thông của chư Phật. Khi nhất tâm suy nghĩ, con liền thấy rõ diệu lực nơi thần thông của chư Thế Tôn. Tất cả chúng sinh tức là một chúng sinh, một chúng sinh tức là tất cả chúng sinh, nhưng con cũng không thấy tất cả chúng sinh đó.
Bạch Thế Tôn! Khi ấy, con nghĩ như vầy: Thần thông của chư Phật là không thể nghĩ bàn. Như con thấy thần thông lớn của Phật thì không gì bằng. Con muốn có được đầy đủ thần thông đức lớn của chư Phật. Khi con cầu như vậy, liền chuyển đức tin của mình vào sự chuyên niệm, tư duy, tác chứng, khiến được tăng trưởng rộng lớn. Bạch Thế Tôn! Bấy giờ, con thấy tam thiên đại thiên thế giới này với bốn phương hiện có núi Tỳ-phú-la. Phật và bốn chúng, các hàng Trời, Người, A-tu-la cùng các thế giới khác đều biến thành biển cả thanh tịnh, không nhơ, hoàn toàn không có tướng khác.
Bạch Thế Tôn! Lúc đó, con lại nghĩ: Ôi! Thần thông của chư Phật là như vậy. Bạch Thế Tôn! Khi con nghĩ về thần thông của Phật thì liền thấy Đức Thế Tôn an tọa ở trong nước mà không bị ướt, lại thấy quả Am-ma-la và quả Bồ-đề không chỗ nào bị khuyết hư, các quả ấy nhiễu quanh Phật ba vòng, đứng trước Phật mà nghe pháp. Phật giảng nói về thần thông lớn của chư Phật… Khi nghe pháp thì những quả ấy biến thành hình Bồ-tát, đảnh lễ Phật rồi ẩn mất, không hiện. Con lại thấy Thế Tôn ở núi Tỳ-phú-la giảng nói pháp cho chúng hội. Lược nói như vậy cho đến thành lửa, thành đốm sáng, thành gió, thành quả đại Tỳ-la, thành đại địa như ngón tay cái.
Tất cả thế gian tức là một thế gian. Một thế gian tức là tất cả thế gian. Các thế gian ấy lại thành không trí, đó tức là chân thể. Lúc này, đối với thần thông của Phật, con tự chứng biết như vậy. Tư duy như thế rồi, con không còn hoài nghi, cũng không kinh sợ, tâm Từ an định.
Bấy giờ, có một Đức Như Lai đứng ở trước con, nói: “Này thiện nam! Ông hành sáu pháp Ba-la-mật được bao lâu mà có thể tin vào

* Trang 767 *
device

thần thông lớn của Đức Phật ở đây, lại chứng biết bằng sự tư duy sâu rộng?”
Bạch Thế Tôn! Con thưa với Phật ấy: “Sáu pháp Ba-la-mật mà Phật nói, nghĩa là gì?”
Đức Phật ấy nói: “Đó là Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định, Bát-nhã ba-la-mật. Này thiện nam! Đó gọi là sáu pháp Ba-la-mật. Thực hành các pháp này rồi thì sẽ chứng nhập thần thông lớn của chư Phật. Ông như vậy là đã chứng được thần thông lớn của chư Phật.”
Lúc đó, con thưa: “Do đấy mà các hàng Trời, Người, A-tu-la… trong thế gian sẽ nghe con nói. Đối với các pháp, con đạt được trí vô ngại, xin Đức Thế Tôn chứng minh cho. Đức Thế Tôn hiện biết rõ là con chưa từng tu tập sáu pháp Ba-la-mật mà chứng được thần thông lớn của Phật. Con nay mới nghe giảng nói về sáu pháp Ba-la-mật. Trước đây con ở trong chỗ tối tăm, chẳng thể hiểu biết gì cả. Nay đã được thấy, nghe Đức Thế Tôn giải thích những điều của Bồ-tát Vô Sở Hữu thỉnh vấn, con không còn si ám đối với các pháp, không còn đắm nhiễm nơi các pháp, nơi các ấm, nên nói kệ:
Con được trí tịch tĩnh
Lại không có tham đắm
Nay thoát tất cả khổ
Hiện được vui bất động.
Trí tịch tĩnh hơn hết
Tịch không có chỗ tịch
Làm thế nào bố thí
Đã mấy trăm kiếp rồi?

* Trang 768 *
device

Con không hành bố thí
Chứng được tịch hơn hết
Trong bố thí làm gì
Thí ấy không phải tịch.
Trí tịch tĩnh hơn hết
Tịch không có chốn tịch
Làm thế nào trì giới
Đã mấy trăm kiếp rồi?
Con nay không trì giới
Đã chứng tịch hơn hết
Trong tịch không trì giới
Giới cũng không là tịch.
Đã biết tịch hơn hết
Tịch tĩnh không chốn tịch
Làm sao tu nhẫn nhục
Đã mấy trăm kiếp rồi?
Con nay không tu nhẫn
Đã chứng tịch hơn hết
Làm sao nhẫn trong tịch
Nhẫn cũng không phải tịch.
Đã biết tịch hơn hết
Tịch tĩnh không chốn tịch
Làm sao để tinh tấn
Đã mấy trăm kiếp rồi?
Con không hành tinh tấn
Được chứng tịch hơn hết
Dùng tinh tấn trong tịch
Tịch diệt không tinh tấn.
Đã biết tịch hơn hết
Tịch tĩnh không chốn tịch
Làm sao tu thiền định
Đã mấy trăm kiếp rồi?
Con nay không tu thiền
Đã chứng tịch hơn hết
Dùng thiền định trong tịch
Trong tịch không thiền định.
Đã biết tịch hơn hết
Tịch tĩnh không chốn tịch
Làm sao tu trí tuệ
Đã mấy trăm kiếp rồi?
Con chưa tu trí tuệ
Đã biết tịch hơn hết
Dùng trí tuệ trong tịch

* Trang 769 *
device

Trong tịch không trí tuệ.
Sao dùng Thí, Giới, Nhẫn
Tinh tấn, Thiền, Trí tuệ
Tất cả các Độ đó
Sao dùng nhiều chỗ hành?
Con đã dùng vô trí
Biết được tịch hơn hết
Trong đó, trí làm gì
Trong tịch không dùng trí.
Mong Phật giải thích cho
Những điều trong các pháp
Hết thảy trí tự tại
Phật không gì không biết.
Thưa hỏi nghĩa ấy rồi
Đức Thế Tôn giải thích
Như thật là chân như
Không tan cũng không hợp.
Không lấy cũng không bỏ
Ông nay phải nên biết
Ở nơi mình và người
Nên dứt bỏ mọi nghi.
Biết thần thông Phật rồi
Liền xa lìa tưởng ngã
Cũng lại không nêu bày
Tự thân rời vô thượng.
Biết thần thông Phật rồi
Tất cả tội đều diệt
Diệt rồi, phiền não dứt
Nên gọi là trì giới.
Đã nghe thần thông Phật
Đã nói đại thần thông
Như thật không suy tư
Nên gọi là nhẫn nhục.
Đã biết thần thông Phật
Tâm kia không khiếp sợ

* Trang 770 *
device

Lại phát sinh tinh tấn
Nên gọi là tinh tấn.
Biết thần thông Phật rồi
Tâm kia không tán loạn
Xả bỏ hết thảy tướng
Nên gọi là thiền định.
Đã biết thần thông Phật
Không tham đắm ba cõi
Vượt qua các chướng ngại
Nên gọi là Trí độ.
Thực hành khắp mọi chốn
Dùng các Độ điều phục
Hiểu biết tất cả Phật
Nên gọi thần thông Phật.”
Khi ấy, “Vị có tâm xấu ác, khó điều phục hại người”, bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn! Mỗi mỗi lời dạy bảo của chư Phật khó mà hiểu rõ. Người có trí tuệ nhỏ bé lại suy nghĩ sâu xa và nói kệ:
Nếu được nghe, tự chứng
Thế nào hiểu thần thông?
Kia có thể đầy đủ
Pháp sáu Độ như thế.
Và các pháp trợ đạo
Thế nào thần thông Phật?
Sao có Thể tánh thật
Kia sao có sắc trụ
Làm sao để chứng đắc?
Đức Thế Tôn dùng kệ trả lời cho “Vị có tâm xấu ác,
khó điều phục hại người”:
Nếu tự mình biết rõ
Biết không có chúng sinh
Trí trong tất cả pháp
Kia là thần thông Phật.
Tâm chúng sinh đắm vướng
Dạy bảo trong pháp không

* Trang 771 *
device

Đó là dạy chúng sinh
Sẽ được thần thông Phật.
Tâm chúng sinh tham đắm
Nên nhất tâm hiểu khắp
Cũng không nên phát tâm
Đó là thần thông Phật.
Các cõi Phật hiện có
Tức biết một cõi Phật
Đây kia không cùng nhập
Đó là thần thông Phật.
Biết các pháp không sinh
Nên phát tâm Bồ-đề
Một chúng sinh, tất cả
Nên gọi thần thông Phật.
Nhẫn gọi là thần thông
Thể pháp nhẫn cũng dứt
Vào trong hết thảy pháp
Cũng không có chỗ trụ.
Kia trụ thần thông Phật
Tất cả pháp không nghi
Không nghi, pháp không sinh
Do vậy được thọ ký.
Chúng sinh được thành thục
Nên cõi Phật thanh tịnh
Nơi nhiều kiếp tu hành
Nên được trí của Phật.
Biết tánh không chư Phật
Tất cả là tối thượng
Đạt đến bờ pháp Phật
Chúng sinh được thành thục.
Âm thanh Phật, thần thông
Văn nghĩa đều chứng đạt
Trong giáo pháp bí mật
Tức đạt đến bờ giác.
Rộng lớn không thể giữ

* Trang 772 *
device

Cũng không thể biết hết
Thần thông Phật như thế
Lại không có biên vực.
Nếu tự chứng đắc rồi
Là bố thí tối thắng
Đứng đầu trong các thí
Không sinh nơi cõi ác.
Thực hành thí tất cả
Lúc thường hành bố thí
Trí không có phân biệt
Cũng không có chỗ trụ.
Đã hiểu lời dạy này
Không vật gì không bỏ
Ở trong tất cả đời
Vì thế bỏ tất cả.
Nếu đã nghe pháp này
Nên dứt bỏ tưởng ngã
Đã diệt mọi tham đắm
Đó là thí tối thượng.
Nghe rồi không phiền não
Thân tâm được tịch tĩnh
Đó là giới tối thượng
Không còn có gì hơn.
Ở trong một pháp không
Không nhẫn, không tranh chấp
Đó là nhẫn tối thắng
Trong ấy là vô thượng.
Đã rõ các pháp không
Không có tâm khiếp nhược
Là tinh tấn tối thắng
Trong đó không gì hơn.
Nơi không thường chẳng loạn
Tâm biết rõ tất cả
Đấy là vui thiền định
Chỉ thị hiện nơi tiếng.

* Trang 773 *
device

Ở trong không chẳng sợ
Nhất thiết trí dứt tưởng
Lìa phiền não không tỏ
Đó là trí tối thượng.
Do vậy hành các Độ
Hội nhập giáo pháp này
Nếu biết không nêu bày
Tức vượt qua các Độ.
Không hủy hoại các pháp
Cũng không có bức não
Tức biết được chánh pháp
Trí định không dụng công.
Không hủy hoại các pháp
Cũng không có bức bách
Nên tịch tĩnh, vô tri
Thí đạt đến bờ giác.
Nếu không hoại các pháp
Cũng lại không bức bách
Đây là giới thù thắng
Đứng đầu trong các giới.
Nếu không hủy hoại vật
Nơi phi pháp cũng vậy
Như vậy không còn nghi
Và không đọa đường ác.
Nếu nhẫn vô tận rồi
Biết các pháp hữu vi
Đấy là nhẫn tối thắng
Lìa hết thảy tranh chấp.
Thường tu tập nhẫn ấy
Ngày đêm không ngừng nghỉ
Thân tự chứng như vậy
Nên được sắc ưa nhìn.
Như lúc tu tập không
Chẳng sinh ý mệt mỏi
Là tinh tấn hơn hết

* Trang 774 *
device

Xả bỏ mọi lười biếng.
Tinh tấn ấy như thế
Nếu thân tự chứng rồi
Gọi tinh tấn bậc nhất
Tất cả không gì hơn.
Chẳng đắm nơi pháp không
Và pháp thiền tịch diệt
Đấy là không tối thắng
Xa lìa các giác quán.
An vui trong thiền định
Xả bỏ các phiền não
Như vậy thân tự chứng
Tức không có vội vàng.
Đối với pháp trong ngoài
Không nương tựa, tham đắm
Đấy là trí tối thắng
Không có trí nào hơn.
Nên quán tất cả pháp
Là không có xứ trí
Biết tự chứng như thế
Không đắm nhiễm thế gian.
Biết đúng thật như vậy
Thường hay thí tất cả
Cũng không thí hết thảy
Không có chỗ nắm giữ.
Các pháp không thật có
Tức là thể các pháp
Không có gì tự chứng
Gọi là người có đủ.
Tư duy luôn trong lành
Khéo tu pháp bình đẳng
Không có mọi khiếp nhược
Đoạn nghi, soi chiếu khắp.
Ở trong giới thanh tịnh
Không có các phiền não

* Trang 775 *
device

Nếu không có chỗ chứng
Giới làm sao mà chuyển?
Giải thoát như hư không
Lại không có chỗ thấy
Như hư không thanh tịnh
Do thế không xét, tạo.
Không thấy có các pháp
Mà cầu đạo vô thượng
Nên vì các chúng sinh
Chỗ dấy khởi phiền não.
Chẳng thấy các thân kia
Lúc chẳng thấy thân ấy
Phiền não không chỗ buộc
Giải thoát đều như mộng.
Lại không chỗ thấy nữa
Đã không, cũng chẳng thấy
Nên gọi là như mộng
Mọi ngôn thuyết như vậy.
Có không cùng sai biệt
Quan sát, phân biệt tiếng
Như không, không thể chấp
Trì giới và phá giới.
Cõi thiện và nẻo ác
Si, hư vọng phân biệt
Xứ ấy không chân thật
Giống như ảnh trong gương.
Phân biệt cho nên thấy
Nơi kia không thật có
Thể sắc thật như thế
Như vậy trong chấp ngã.
Sĩ  phu không thủ đắc
Trong đã là không có
Thì ngoài không nắm bắt
Là giáo pháp như như.
Do vậy nói là không

* Trang 776 *
device

Nếu người biết rõ không
Chắc chứng đạt tịch diệt
Sắc từ nhân duyên sinh.
Sắc không có thật thể
Nếu duyên kia không có
Sắc kia không có nhân
Không nhân nên không sinh.
Bản tánh không: tịch tĩnh
Không lấy, cũng không bỏ
Không khác cũng không giống
Nên chứa pháp không hai.
Tất cả căn thường nhẫn
Nếu đạt nhẫn như vậy
Sẽ mau được thành Phật
Ta đã biết như thế.
Gặp được Phật Nhiên Đăng
Về sau thọ ký ta:
Ông sẽ được thành Phật
Như có hàng thiện nam.
Cùng với hàng thiện nữ
Biết rõ được như vậy
Chắc cũng không là khó
Như có hàng thiện nữ.
Muốn chuyển đổi thân hình
Nên biết thân như vậy
Được đầy đủ sở nguyện
Dung mạo rất đoan chánh.
Người thấy sinh hoan hỷ
Trượng phu, Phú-già-la
Biết giáo pháp như thế
Nghĩ đúng và làm đúng.
Nghe hành trì suy nghĩ
Gọi trượng phu trí tuệ
Vì chúng sinh dứt nghi
Nếu có nhiều chúng sinh.

* Trang 777 *
device

Nghi hoặc, ý tán loạn
Muốn cầu đạt trí tuệ
Thì cần phải dứt nghi
Nếu trụ đạo không chánh.
Khiến họ trụ nẻo chánh
Các chúng sinh mê tối
Nên vì họ soi chiếu
Nếu có sinh nơi đâu.
Tất cả được sáng tỏ
Vì chúng sinh yêu thích
Hiểu biết lời dạy này
Thọ mạng được dài lâu.
Các căn đều đầy đủ
Thường sinh dòng họ quý
Quyến thuộc đều hòa thuận
Tùy sinh vào chốn nào.
Tạo lợi ích tất cả
Cho các chúng sinh khác
Khiến trụ vào Bồ-đề
Nếu nghe các pháp này.
Hãy mau tự chứng đạt
Các chúng sinh phải nên
Thường cung kính phụng thờ
Nên tạo dựng phước điền.
Gắng nhận tất cả thí
Thường làm trượng phu thiện
Nơi quy kính cho đời
Ở trước các Đức Phật.
Là thí hơn hết thảy
Đấng Thế Tôn vô thượng
Họ gắng làm thí chủ
Hàng phục các thế gian.
Nên tạo các ruộng phước
Nếu nghe pháp như vậy
Siêng tu mau chứng đắc

* Trang 778 *
device

Tất cả lời chư Phật.
Thuyết giảng trong kinh này
Hiểu Bồ-đề như vậy
Như như không phân biệt
Là giáo pháp lợi ích.
Nên hành hạnh Bồ-đề
Trải qua vô số kiếp
Nghe được giáo pháp này
Nếu ở trong trời, người.
Muốn thọ các quả báo
Mà hay nghe pháp ấy
Siêng năng tu mau chứng
Không gì hàng phục được.
Giáo hóa các chúng sinh
Nên đối các chúng khác
Thường có các oai đức
Trí khéo đạt lợi ích.
Hành thiện được sống lâu
Được gặp Phật ra đời
Hay nghe giáo pháp này
Pháp chư Phật hiện có.
Biết không thể nghĩ bàn
Được làm vị Thanh văn
Lại được tăng công đức
Xả bỏ tất cả pháp.
Bỏ chính cả bản thân
Để lãnh hội kinh điển
Nghe rồi nên hiểu rõ
Pháp này đã giảng nói.
Là xứ không chốn nói
Các pháp đều như vậy
Trong ấy nêu như thế
Không lấy cũng không bỏ.
Không được cũng không mất
Không chỗ nào giữ lại

* Trang 779 *
device

Là pháp không chỗ trụ
Chư Phật thời quá khứ.
Đều thuyết pháp như vậy
Nếu có Phật vị lai
Nói pháp cũng như thế
Khắp mười phương thế giới.
Chư Như Lai hiện tại
Chỗ giáo pháp thuyết giảng
Cũng như vậy không khác
Nếu có chúng sinh muốn.
Có thể nói pháp này
Nên như ta đã nêu
Như vậy nên biết rõ
Nếu không hiểu pháp ấy.
Mà muốn đạt Niết-bàn
Không bao giờ chứng đắc
Và nên trụ Bồ-đề
Đây kia đều đầy đủ.
Đấy là chư Phật thấy
Pháp hiện có như thế
Cùng chỗ thấy như vậy
Cõi chúng sinh mong cầu.
Khó mà xuất hiện được
Nếu biết các pháp này
Thể chân thật vắng lặng
Các pháp không có thật.
Các pháp cũng không có
Nếu dứt mọi tưởng pháp
Tất cả đều tịch tĩnh
Đây kia biết như thật.
Các pháp không chốn đạt
Chỗ hỏi không có thực
Chỗ nói không hiện có
Bấy giờ Đại Bồ-tát.
Tên gọi Vô Sở Hữu

* Trang 780 *
device

Nhớ nghĩ đến Như Lai
Lại hỏi Đấng Thế Tôn
Chỗ nói pháp như vậy.
Không thể thấy mà nói
Ai biết được như thế
Người chẳng thể nhận biết
Cùng vô số chư Thiên.
Và với bốn bộ chúng
Đều chắp tay ngang ngực
Chú ý để lắng nghe
Nghe xong rất vui mừng.
Mà không có “chỗ đạt”
Không trí và chốn đạt
Nhiều chúng trụ ý này
Nếu có người chưa biết.
Cũng khởi sinh ưa thích
Phát tâm ý tinh tấn
Nên được nghe rồi biết
Nghe nghĩa thật như vậy.
Chân trí không phân biệt
Tất cả đều như mình
Lại nói thật như thế
Nghe diệu pháp chư Phật.
Thấy được đại thần thông
Đều phát tâm hoan hỷ
Nên đều được giác ngộ
Có rất nhiều chư Thiên.
Và trăm na-do-tha
Đã biết tự chứng đạt
Như điều ta đã nói
Ta nay cùng chúng sinh.
Những người đến nghe pháp
Rất nhiều gấp trăm ngàn
Đã chứng pháp chân thật
Đều đã cùng hòa hợp.

* Trang 781 *
device

Xưa hằng hà chỗ Phật
Đã nghe biết pháp này
Nghe rồi nay tự chứng
Đây kia sẽ thành Phật.
Như ta hiện ở đây
Nên thuyết pháp như thế
Không hề có tăng giảm
Kẻ giết hại người ấy.
Khi xưa sinh ở đây
Từng nghe pháp như vậy
Mà xưa chưa hề có
Nay ở đây được nghe.
Vô Sở Hữu giải thích
Hội nhập thần thông Phật
Nay nghe biết được nghĩa
Thấy các đại chúng này.
Liền nhàm chán tự thân
Tự thấy mình hèn mọn
Rõ thần thông của Phật
Laị thêm tin sâu xa.
Không thể nghĩ bàn được
Hội nhập rồi liền đạt
Phi pháp, không phi pháp
Đấy là thần thông Phật.
Bậc vô thượng thế gian
Biết không phân biệt rồi
Không có gì thông đạt
Kẻ hại người: lợi căn.
Lãnh hội như vậy rồi
Hướng đến ta mà nói
Thể pháp của chư Phật
Tâm chúng sinh ngu độn.
Vì lưới si che lấp
Tuy lại được nghe nhiều
Không biết thần thông Phật

* Trang 782 *
device

Ta xưa từng gặp Phật.
Bậc tối thượng trong đời
Biết đại thần thông này
Về sau được thọ ký
Trải qua tám mươi bốn.
Trong a-tăng-kỳ kiếp
Ta gặp Phật Nhiên Đăng
Do rõ pháp hữu vi
Cho có chỗ chứng đắc.
Vì thấy chỗ chứng đắc
Mà đắm vào tưởng ngã
Bị phiền não mê hoặc
Không biết thần thông Phật.
Do có sự chấp trước
Nên trôi lăn sinh tử
Thường chẳng rõ bến bờ
Ngoài mình nếu không biết.
Thần thông Phật như vậy
Các vị Đại Bồ-tát
Nhiều lúc cũng tham đắm
Các vị Bồ-tát ấy.
Muốn mau chứng Bồ-đề
Thần thông Phật tịch tĩnh
Nguyện mau vào giác ngộ
Khó điều phục như thế.
Gọi là kẻ hại người
Được căn trí lanh lợi
Nên chứng đắc không khó. Lúc này, trong chúng hội có vị Thiên tử tên là Vô Phiền, liền dùng hoa Mạn-đà-la của trời rải lên chỗ Đức Phật rồi chắp tay cung kính, thưa:
–Bạch Thế Tôn! Do nhân duyên gì “Kẻ có tâm xấu ác, khó điều phục hại người” lại được các căn thông lợi, trí tuệ vi diệu mới có thể lãnh hội quyết đoán mau chóng như vậy?

* Trang 783 *
device

Phật nói với Thiên tử Vô Phiền:
–Thiên tử hãy lắng nghe! Kẻ có tâm xấu ác, khó điều phục, hại người, về đời quá khứ xa xưa, từng trong năm trăm kiếp làm thân rắn độc, thấy vật liền sát hại. Do làm thân rắn độc, nên suốt ngày lẫn đêm, có rất nhiều loài chúng sinh bị rắn giết hại. Vì đói khổ nên rắn ăn tất cả mà vẫn không thể no đủ, ăn xong thì hủy diệt thành tro bụi. Rắn vì tìm ăn nên không hề ngủ nghỉ, thân không an ổn, tâm ác ngày càng lớn thêm. Hoặc trải qua ngày, đêm, nửa tháng, một tháng, hoặc rất nhiều năm, vì tâm ác như vậy nên sau khi chết liền bị đọa vào địa ngục A-tỳ, chịu nhiều khổ não, đủ trăm ngàn kiếp, cho đến vô số kiếp. Nếu ra khỏi địa ngục A-tỳ thì lại sinh trong loài rắn độc, trải qua năm trăm kiếp như vậy, luôn bị làm thân rắn độc. Nếu xả bỏ thân ấy thì lại đọa vào địa ngục A-tỳ, do điều ác được tích tập luôn dấy khởi như thế. Trong đời sau cùng, rắn độc này được rắn mẹ yêu thích, sát hại rất nhiều vật khác để cho con ăn, ăn xong no nê, nên thân được bình yên, liền ngủ nghỉ không biết ngày đêm. Trong lúc rắn con ngủ, thì rắn mẹ giết hại không biết bao nhiêu loài vật khác, số nhiều đến trăm ngàn. Sau khi giết, đem xác các loài trùng kia để xung quanh, hoặc trước miệng rắn con thành đống rất lớn. Rắn này ngủ dậy ăn tất cả, thân được no nên an ổn, lại ngủ suốt bảy ngày đêm. Mẹ nó trong bảy ngày đêm ấy lại sát hại trăm ngàn vật khác, gom thành một đống lớn. Thấy vậy, nó khởi suy nghĩ: Lạ thay! Mẹ ta làm được nhiều việc khó làm, vì yêu mến ta, muốn đem nhiều loài vật khác cho ta ăn, nhưng ta hôm nay ăn không biết chán, ăn cũng không hết, không biết cùng tận. Hiện tại ta không nên mong ăn như vậy. Mẹ ta vì thương yêu ta muốn cho ta luôn được no đủ, ta làm sao báo đáp được công ân ấy? Rắn con sinh tâm Từ ái đối với mẹ, biết chỗ có lợi ích, biết có ân nghĩa, liền sinh tâm thương mến, tâm tạo lợi ích, thấm nhuần nơi bản thân, lại được chút ít tâm nhu hòa, thương nhớ mẹ, liền ngủ nghỉ, thân tâm an ổn. Lúc ấy, những người đi đốn củi đều nhìn thấy nó, liền lấy búa chém rắn ra từng đoạn. Sau khi chết, rắn con sinh làm con trong một gia đình Chiên-đà-la tên là Khí Hư, tâm cũng rất xấu ác. Bấy giờ, tổ phụ của Khí Hư mất, về sau con của Khí Hư làm người thi hành án tử hình, con của Khí Hư lại mất, dòng tộc chấm dứt, không còn ai làm nghề này

* Trang 784 *
device

nữa. Lúc có người mắc tội chết, không còn ai để thi hành án tử hình, vị đại thần tâu vua: “Đại vương nên biết! Người thi hành án tử hình là Khí Hư, ông ấy có một người con nối nghiệp cha nay cũng mất luôn, hiện tại không có người thi hành án tử hình cho kẻ có tội đáng chết kia.”
Vua hỏi đại thần: “Dòng họ của Khí Hư không còn ai nối dõi chăng?” Đại thần tâu: “Hiện nhà của Khí Hư có một người con mồ côi đang thừa kế sản nghiệp của ông cha chúng.”
Vua ra lệnh cho đại thần: “Các ông nên đến đấy dẫn hắn về đây cho ta gặp.”
Đại thần nhận lệnh vua, thi hành đưa gã kia tới gặp vua. Thấy nó vua liền bảo: “Này đồng tử! Ngươi nay đã thừa kế công việc của gia đình Khí Hư trải qua mấy đời, vì sao không làm nghề thi hành án tử hình đối với những tử tội?”
Hắn ta tâu vua: “Con xin nghe theo lệnh của đại vương, nhưng người thân của con không cho con làm nghề sát hại. Nếu hôm nay đại vương bảo con phải phục tùng mệnh lệnh, xin đại vương cho phép con về nhà chốc lát rồi con trở lại.”
Nhà vua bảo: “Đồng tử, ngươi nên biết là đã đúng lúc, nhớ cần phải đến đây gấp đấy.”
Hắn ta về đến nhà, giết hại tất cả vợ con và quyến thuộc xong, lại đến cung vua, tâu: “Đại vương nên biết, con đã giết hết người thân của con, nay không còn ai ngăn cản con nữa, mong đại vương ban lệnh cho con thực hành công vụ.”
Tức thời nhà vua trao đầy đủ binh khí nhưng hắn ta không nhận.
Vua hỏi: “Ngươi nay vì sao không chịu nhận binh khí?”
Hắn tâu: “Đại vương! Con nay đã được gọi là kẻ thi hành án tử hình, tự có nanh vuốt, không cần dùng binh khí. Đại vương nên biết! Nếu không có nanh vuốt thì mới dùng đến binh khí. Con nay có đầy đủ nanh vuốt nên có thể thi hành án được. Con dùng răng nhọn hoắt cắn chết kẻ tử tù rồi uống máu nó xong thì thân thể được thấm nhuần, khí lực tăng rất nhiều.”
Ngay lúc đó hắn tóm lấy kẻ tử tội dùng răng cắn cổ, giết chết rồi 

* Trang 785 *
device

uống lấy máu, sau đấy khí lực tăng gấp bội, huênh hoang oai thế, tâm ác càng gia thêm.
Này thiện nam! Kẻ khó điều phục, sát hại người kia trong thời gian ấy đã giết hại rất nhiều chúng sinh để uống máu, tâm ác độc càng dữ dội, tâm trí thêm hung tợn. Nhờ căn trí thông lợi như vậy, được nghe Bồ-tát Vô Sở Hữu thỉnh vấn Đức Thế Tôn về nghĩa không, đoạn trừ hết các lậu hoặc, không sinh khởi phiền não, phân biệt điên đảo, dứt ý sân hận, tham lam, ganh ghét, tâm không biết ân nghĩa đã được phá trừ, đạt pháp “vô ngôn thuyết.” Người ấy theo Phật nghe giảng nói về pháp, nghe xong trí tuệ được gia tăng, hội nhập nơi cõi thần thông rộng lớn của chư Phật nên có được các công đức thù thắng như vậy.
Lúc này, lại có Đại Bồ-tát Giáo Thị, từ chỗ ngồi đứng dậy, pháp phục chỉnh tề, bày vai bên phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Đức Thế Tôn nhằm thưa hỏi. Lúc Bồ-tát chắp tay, nhờ thần lực của Phật, nên các loài hoa sống trên cạn và dưới nước thảy đều nở rộ, sắc hương tươi đẹp thơm ngát hiện có đầy nơi tay của Bồ-tát, nên hết sức vui mừng, do tâm hoan hỷ bèn dùng các thứ hoa ấy tung rải lên chỗ Đức Phật ba lần như vậy, rồi bạch Phật:
–Hiện tại Kẻ khó điều phục, sát hại người này đã từng phát tâm Bồ-đề chăng?
Phật nói:
–Này thiện nam! Ông nên đến nơi Kẻ khó điều phục, sát hại người kia mà hỏi, kẻ ấy sẽ vì ông mà nói rõ.
Khi ấy, Bồ-tát Giáo Thị chắp tay hỏi vị kia:
–Thưa Nhân giả! Ông đã từng phát tâm Bồ-đề rồi chăng?
Người ấy đáp:
–Này thiện nam! Nay biết là tôi đã phát tâm Bồ-đề trong sạch, không cấu nhiễm. Như tôi lãnh hội về thần thông lớn của Phật, tức là đã đoạn trừ các điều ác, lại được nghe Đức Phật giải thích về những điều do Bồ-tát Vô Sở Hữu đã thưa hỏi. Nghe như vậy rồi thì tin nhận, nhớ nghĩ, quan sát không còn nghi ngờ.
Đức Thế Tôn nói:
–Tất cả pháp là không, không ngã, không sinh, không diệt, không 

* Trang 786 *
device

có cảnh giới, không có nơi chốn của cảnh giới, không có nơi chốn của hư không. Đối với những nơi chốn như vậy thì muốn dấy khởi tâm nào và lấy gì để lãnh hội?
Bồ-tát Giáo Thị lại hỏi vị ấy:
–Thưa Nhân giả! Ông đã lấy gì để hoàn thành tâm Bồ-đề cho chúng sinh?
Vị ấy đáp:
–Này thiện nam! Tôi trong vô lượng kiếp không thể nghĩ bàn, đối với các chúng sinh không khởi tâm sân hận, hạt giống Bồ-đề đã thành thục nơi số lượng kiếp như thế rồi, lại tạo mọi thành tựu đầy đủ cho các chúng sinh. Này thiện nam! Ví như hư không dung nạp được rất nhiều nơi chốn thứ loại, pháp Phật cũng dung nạp vô lượng đối tượng như vậy. Nếu có sự tin nhận thì người ấy có thể thành thục và tạo mọi thành tựu trọn vẹn cho tất cả chúng sinh, không đi theo đường tà, làm các việc ác. Này thiện nam! Tôi đã vì lợi ích, an lạc cho hết thảy muôn loài nên làm nhân duyên nương tựa. Nay hướng về ông mà nói điều chân thật, Phật tự chứng biết. Nếu như Đức Thế Tôn không thọ ký cho tôi, thì tôi ở nơi đạo giác ngộ sẽ tự mình thọ ký. Vì sao? Vì tôi đã tin tưởng hội nhập nơi chủng tử của Bồ-tát, đã an trú vào pháp tín nhẫn, không nghi, lầm, ở trong cảnh giới đại thần thông của chư Phật. Đó là chỗ các Bồ-tát không còn chấp trước, dùng sự phát tâm Bồ-đề làm căn bản. Khi tâm Bồ-đề đã dần dần tăng trưởng thì sẽ chứng đắc quả vị giác ngộ và thành tựu Nhất thiết trí, sẽ nhận biết rõ pháp của chư Phật, lần lượt thành tựu đầy đủ cho vô lượng chúng sinh, nên đối với đạo Bồ-đề cũng sẽ thành tựu, lại an trú trong pháp bất động của Bồ-tát. Này thiện nam! Như vậy, như vậy không sai khác, người thực hành như vậy mong phát sinh các tướng, nhưng các chúng sinh có tâm chán lìa các tưởng nên không còn nghi ngờ, mong được hội nhập vào cõi thần thông lớn của Phật, tự thấy mình được chút ít thần thông. Vì sao? Vì thần thông của chư Phật là vô lượng. Này thiện nam! Chư Phật, Thế Tôn ở nơi cảnh giới đại thần thông đều có thể quyết đoán, hiểu rõ trọn vẹn. Các vị Bồ-tát nếu chưa đạt được pháp nhẫn thì chỉ nên tín, hành. Nếu các vị Bồ-tát đã đạt được pháp nhẫn tức là đã vào được một phần nơi cảnh giới thần thông của Phật.

* Trang 787 *
device

Lúc này do diệu lực từ thần thông của Phật, đại địa chấn động đủ sáu cách tạo mọi sự an lạc, không một chúng sinh nào sợ hãi, tất cả các thứ âm nhạc không tấu mà vang lên, từ trên hư không, mưa xuống các loại hoa như: Ưu-bát-la, Bát-đầu-ma, Câu-vật-đầu, Phân-đà-lợi… Cũng từ trên hư không, vô số áo trời quý giá tự hiện ra, treo lơ lững, lại đốt các thứ hương thơm hiện có nơi cõi trời, người. Hết thảy chúng sinh hiện có trong tam thiên đại thiên thế giới kể cả chúng Bồ-tát rất nhiều, không thể kể hết, tất cả đều lấy các thứ hoa ấy tung rải lên chỗ Đức Phật để cúng dường, ba lần như vậy xong rồi cúng dường nơi chúng hội. Lúc này lại có mười sáu ức trăm ngàn na-do-tha hoa sen giống như bánh xe, từ dưới đất vọt lên, trong mỗi đài sen có một vị Bồ-tát an trụ, thảy đều gồm đủ ba mươi hai tướng tốt. Các vị Bồ-tát từ hoa sen bước xuống, lại dùng hoa ấy tung lên chỗ Phật để cúng dường, xong thì đều chắp tay cung kính hướng về phía Phật mà đứng yên.
Bấy giờ, Bồ-tát Giáo Thị thừa oai thần của Đức Phật, hỏi các vị Bồ-tát kia:
–Này thiện nam! Các vị từ đâu đến?
Các vị Bồ-tát kia trả lời:
–Chúng tôi ở trong vô số thế giới nơi khắp mười phương đến, đã từng cúng dường, phụng sự vô lượng các Đức Phật, nghe pháp xong và tới nơi đây.
Bồ-tát Giáo Thị lại hỏi:
–Này thiện nam! Các vị nghe pháp gì vậy?
Các vị Bồ-tát kia đáp:
–Chúng tôi cũng nghe Đức Thế Tôn giải thích những điều mà Bồ-tát Vô Sở Hữu thưa hỏi. Cũng giống nơi đây, Đức Thích-ca Như Lai giảng nói pháp, giải thích hoàn toàn giống nhau không thêm, không bớt. Vị Bồ-tát kia thỉnh vấn Đức Phật cũng tên là Vô Sở Hữu. Đức Phật kia thuyết giảng cũng lại như vậy, không dấy khởi phiền não, đoạn trừ mọi nghi hoặc, khiến tạo ra ánh sáng, được gần gũi chư Phật, đạt được trí nhất thiết, pháp ấy là tối thượng, không gì sánh bằng.
Lúc này, đại chúng đều sinh tâm cho là ít có, thảy cùng suy nghĩ: Các vị Bồ-tát kia đã khéo được làm thân người, được thọ mạng, được gặp Phật ra đời, được tùy thuận nơi chư Phật, được nghe Bồ-tát Vô Sở  

* Trang 788 *
device

Hữu thưa hỏi Phật về các pháp như vậy, tin tưởng, hội nhập phụng hành, không tướng, không thủ đắc, không dấy phiền não. Bạch Thế Tôn! Chúng con ngày nay đạt được lợi ích lớn, khéo được làm thân người, được thọ mạng. Hiện tại, chúng con đã nghe Bồ-tát Vô Sở Hữu thưa hỏi và Đức Phật đã giải thích, chúng con nghe rồi thì tin hiểu, không còn nghi ngờ, đạt được chỗ tự chứng. Nay chúng con được biết về Nhất thiết trí rồi, cũng sẽ vì tất cả chúng sinh tạo mọi lợi ích rộng khắp như vậy. Chúng con ngày nay, giả sử phải dùng tất cả các vật báu đầy khắp trong tam thiên đại thiên thế giới để bố thí, cũng không báo được ân đức của Bồ-tát Vô Sở Hữu. Bồ-tát Vô Sở Hữu không hiện thân, nhưng lại thỉnh vấn Như Lai về pháp tịch tĩnh, có thể đoạn trừ ý tưởng nghi lầm, điên đảo của vô lượng chúng sinh. Chúng con hiện tại phải nên làm gì để cúng dường bậc Bồ-tát không hiện thân này?
Lúc này, Bồ-tát Vô Sở Hữu nói:
–Các vị thiện nam! Các vị nếu nghe các pháp như vậy mà có thể tin hiểu, tức là đã thực hiện việc cúng dường bậc nhất đối với chư Phật và Bồ-tát rồi. Chỗ thỉnh vấn của tôi nay đã được Phật giải thích, nếu các vị đạt được chốn không nghi lầm, chốn không phiền não bức bách, thì lúc thành tựu đạo quả Bồ-đề lại vì các chúng sinh mà tạo mọi lợi ích. Như có chúng sinh còn chấp trước, Bồ-tát sẽ chỉ dẫn khiến họ được giải thoát, như vậy cũng là hóa độ được “Kẻ có tâm ác, oán thù hại người, khó điều phục kia.” Đó là từng ấy việc tôi đem thỉnh vấn Đức Như Lai. Tôi hiện đã hiển bày giáo pháp của chư Phật, chiếu sáng đến mọi cõi vô minh mờ mịt.
Lúc này, Kẻ có tâm ác sát hại người, khó điều phục thấy được thần thông rộng lớn của chư Phật rồi, vị ấy đã thấu rõ, không còn chấp có trên dưới, tâm được điều thuận, không còn vui buồn.
Khi Bồ-tát Vô Sở Hữu nói lời này thì Kẻ có tâm ác, sát hại người, khó điều phục ấy liền từ chỗ mình bay lên hư không và nói:
–Này các vị thiện nam! Hết thảy các pháp giống như huyễn hóa, không chân thật, chỉ do phân biệt tạo tác. Thật thể của các pháp là như như bất động, không có điên đảo. Vì vậy các vị đối với các tưởng đã được kiến lập hiện có, các thứ tưởng như thế là tưởng không thật, là tưởng điên đảo, chẳng phải là tưởng có thật. Do đó, hiện tại các vị đạt 

* Trang 789 *
device

đến chỗ không còn nghi hoặc, cũng sẽ đạt được biện tài vô ngại. Sau khi các vị đã thoát khỏi mọi nghi lầm, nên lúc cầu đạo Bồ-đề không cần nương nhờ người khác, tự thể luôn được giác ngộ tất cả.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo:
–Này các thiện nam! Lành thay! Lành thay! Như lời các vị đã nói. Khi ấy, Kẻ có tâm ác, khó điều phục hại người thưa:
–Bạch Thế Tôn! Con nay đã được thọ ký, mong Đức Thế Tôn khen ngợi: Lành thay! Như vậy là Đức Thế Tôn đã thọ ký cho con, tức đại chúng ở đây đều có được sự vui mừng, tâm ý hoan hỷ, phát tâm thù thắng, không còn sợ hãi. Bạch Thế Tôn! Con nay không thấy có pháp nào là hoan hỷ hết mực. Tất cả pháp đều không có nhớ nghĩ, không có chân thật, vì phân biệt mà phát sinh, vì phân biệt mà có trang nghiêm, giống như huyễn hóa, như mộng, như vòng lửa xoay mãi. Con đối với các pháp ấy đã hiểu biết rõ như vậy, cũng giống như Đức Thế Tôn đã vì Bồ-tát Vô Sở Hữu thỉnh vấn mà giải thích, con nay cũng tùy thuận, tức là không tùy thuận.

* Trang 790 *
device

Đại Tập 56 - Bộ Kinh Tập III - Số 468->489