LOGO VNBET
7 NGUYÊN LÝ PHÁT TRIỂN GIÁO HỘI


Quyết định của Ban thường trực Hội đồng Trị sự Trung ương về việc tổ chức tọa đàm nhân kỷ niệm 20 năm ngày thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam là một việc làm hết sức có ý nghĩa. 20 năm hình thành và phát triển của Giáo hội Phật giáo Việt Nam chỉ là một chặng đường ngắn so với truyền thống 2000 năm của Phật giáo Việt Nam, song mỗi bước đi của Giáo hội Phật giáo Việt nam đều gắn với mỗi bước đi của dân tộc. 20 năm qua Giáo hội Phật giáo Việt nam đã đặt bứơc chân của mình trên mỗi bước đi của dân tộc.
Nhân buổi tọa đàm ngày hôm nay, tôi xin góp vài ý kiến nhỏ về sự phát triển của GHPGVN. Trước hết, nói đến phát triển Giáo hội tức là nói đến sự lớn mạnh của Tăng già hay khả năng hoàn thiện của Giáo hội về mọi mặt, đặc biệt là về nhân sự và tổ chức. Nhân sự có tốt thì Giáo hội mới vững mạnh và tổ chức có tốt thì Giáo hội mới phát huy hết vai trò của nó. Về phương diện này, tôi thấy các nguyên lý của Đức Phật nói về sự hưng thịnh của Tăng già là hết sức cần thiết cho sự phát triển của GHPGVN. Tôi xin nêu 7 nguyên lý khiến Giáo hội được hưng

* Trang 130 *
device

thịnh và xem đây là các nguyên lý cơ bản cho sự phát triển của GHPGVN hiện tại và tương lai. 7 nguyên lý ấy là :
1. Hoà hợp hay cùng ngồi lại với nhau để giải quyết mọi công việc,
2. Đoàn kết để thực hiện các Phật sự,
3. Tuân thủ các nguyên tắc của tổ chức,
4. Kính trên nhường dưới,
5. Sống không tham ái,
6. Sống đời sống an tịnh,
7. Tự thân sống có chánh niệm để đem lại an lạc cho mọi người.
Nhìn vào 7 nguyên lý trên đây chúng ta thấy rằng sở dĩ Giáo hội được hưng thịnh ấy là do tất cả mọi thành viên của Giáo hội tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc cần thiết cho việc phát triển tự thân và phát triển tổ chức. Tổ chức không thể phát triển nếu các cá nhân thành viên của tổ chức không phát triển. Tất cả 7 nguyên lý trên đây nói rõ tầm quan trọng của sự phát triển cá nhân hứơng đến sự phát triển của tổ chức. 3 nguyên lý đầu nêu rõ các nguyên tắc cần thiết cho sự phát triển cá nhân. Tôi xin lược qua 4 nguyên lý sau cùng chủ yếu nhấn mạnh nếp sống hoàn thiện của cá nhân để tập trung nói về 3 nguyên

* Trang 131 *
device

 lý đầu là các nguyên lý hết sức cần thiết cho việc phát triển của tổ chức Giáo hội.
Chúng ta hiểu rằng Phật giáo Việt Nam trải qua bao đời nói chung và Giáo hội Phật giáo Việt Nam ngày nay nói riêng được thành lập trên tinh thần hòa hợp và thanh tịnh. Như vậy, nguyên lý đầu tiên, hòa hợp, là tuyệt đối không thể thiếu trong tổ chức Giáo hội. Hòa hợp là yếu tố cơ bản cho sự hình thành tổ chức và là yếu tố tạo nên sức mạnh tập thể. “Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại thành hòn núi cao”. Sự thanh tịnh là đặc điểm của tổ chức trong sáng và lành mạnh về nhân sự cũng như về cơ cấu tổ chức. Giáo hội Phật giáo không chấp nhận và không dung túng những con người  có đời sống không thanh tịnh, bị tham, sân, si chi phối gây ảnh hưởng xấu đến uy tín và thanh danh của tổ chức Giáo hội.
Nguyên lý thứ hai là đoàn kết. Nguyên lý này xác định rằng tất cả mọi thành viên của Giáo hội đều sống trong niệm đoàn kết và mọi hoạt động của Giáo hội đều được thực hiện trên tinh thần đoàn kết nhất trí. Không đoàn kết thì tổ chức không thể tồn tại hay chỉ tồn tại như xác không hồn. Thiếu tinh thần đoàn kết thì mọi hoạt động của tổ chức không thể được thực hiện, bị ngưng trệ và nếu có thực hiện sẽ kém hiệu quả. Chúng ta hiểu rằng không thể có một dự án

* Trang 132 *
device

nào được thực thi tốt bởi một số thành viên của tổ chức trong khi các thành viên còn lại thì tỏ ra thờ ơ hay cố tìm cách ngăn chận. Chúng ta có thể nói rằng sở dĩ phần lớn các hoạt động xã hội ngày nay chưa được thực hiện tốt hay chưa đạt hiệu quả cao ấy là do sự thiếu đoàn kết trong tổ chức lãnh đạo và điều hành. Chúng ta không loại trừ những lý do khách quan mà dường như lúc nào cũng có khiến ảnh hưởng ít nhiều đến hiệu quả công tác, nhưng chúng ta cần thẳng thắn nhìn nhận rằng chính sự mất đoàn kết hay chia rẽ nội bộ là nguyên nhân dẫn đến các công trình xã hội kém hiệu quả.
Nguyên lý thứ ba là tuân thủ các nguyên tắc của tổ chức. Nguyên lý này chỉ rõ rằng mọi thành viên của Giáo hội đều phải tuyệt đối tuân thủ các nguyên lý cơ bản do Giáo hội đề ra phù hợp với tinh thần Hiến chương của Giáo hội. Những nguyên tắc cơ bản này, một mặt, giúp cá nhân hoàn thành tốt chức năng của mình, và mặt khác, tạo hành lang pháp lý cho các hoạt động của Giáo hội. Chúng ta hiểu rằng mọi quy định của tổ chức đều nhằm mục đích giúp cá nhân phát triển hướng đến sự phát triển của tập thể hay của tổ chức. Chính vì mục đích này mà Đức Phật của chúng ta đã chế ra giới luật và Giáo hội chúng ta ban hành Hiến chương và các quy định. Tôi thấy chúng ta

* Trang 133 *
device

không cần phải bàn nhiều về vấn đế này mà chỉ cần nhắc nhở nhau về tinh thần tôn trọng giới luật, bởi vì hơn ai hết chúng ta hiểu rất rõ tầm quan trọng của giới luật (hay điều quy định) và hơn ai hết chúng ta là những người tôn trọng pháp và luật.
Tôi vừa mới nói qua 3 trong số 7 nguyên lý cơ bản rất cần cho sự phát triển của Giáo hội. Sở dĩ tôi chỉ nhấn mạnh 3 trong số 7 nguyên lý này là vì như tôi đã nói từ trước rằng chúng ta đang nói đến sự phát triển của Giáo hội và 3 nguyên lý đầu tiên này có thể được xem là hết sức cơ bản cho sự phát triển ấy. Dĩ nhiên, như tôi đã nói, tổ chức không thể phát triển nếu các thành viên của tổ chức không phát triển. Vì vậy, mặc dù chỉ bàn về 3 nguyên lý đầu, tất cả 7 nguyên lý nêu trên đây là tuyệt đối cần thiết cho việc xây dựng và phát triển Giáo hội vững mạnh.
Chúng ta hiểu rằng mọi tổ chức đều do con người dựng nên và số phận của nó tùy thuộc vào con người. Con người có tốt thì tổ chức mới tốt và tất nhiên một khi tổ chức tốt rồi thì nhờ đó con người cũng được tốt theo. Phật giáo hiểu rất rõ mối liên hệ mật thiết và tác động hỗ tương giữa con người và xã hội, nhưng nhấn mạnh yếu tố con người, xem con người là chủ nhân của mọi tổ chức xã hội. Giáo hội Phật giáo

* Trang 134 *
device

 là một tổ chức xã hội do tứ chúng đệ tử Phật xây dựng nên và như vậy sự phát triển của nó sẽ do chư Tăng, chư Ni, các nam Cư sĩ và nữ Cư sĩ quyết định.
Tôi chủ ý không nói đến hướng phát triển hiện nay của Giáo hội là thế nào bởi tôi cho rằng đây là vấn đề cần phải được tìm hiểu và cân nhắc kỹ. Tôi chỉ nhấn mạnh các nguyên lý phát triển Giáo hội theo tinh thần lời Phật dạy trong đó yếu tố con người là chính. Tôi cho rằng cần phải xây dựng và phát triển con người trước khi nói đến việc xây dựng và phát triển tổ chức, và như vậy 7 nguyên lý phát triển con người toàn diện trên đây là tuyệt đối căn bản và cần thiết cho việc xây dựng và phát triển Giáo hội. Khi con người được trang bị đầy đủ với 7 nguyên lý này thì bấy giờ con người được phát triển toàn diện cả về mặt tự thân lẫn xã hội. Trong một tổ chức gồm những con người hoàn thiện cả về tự thân lẫn xã hội như thế thì tổ chức ấy nhất định sẽ phát triển vững mạnh.
*

* Trang 135 *
device

 
Đức Phật nhà đại giáo dục