LOGO VNBET
PHONG TRÀO PHẬT GIÁO Ở ẤN ĐỘ

Phong trào Phật giáo ở Ấn Độ trong mấy tháng gần đây hoạt động rất mạnh. Đặc biệt nhất là Hội nghị Phật giáo Thế giới lần thứ tư tại Népal, lễ Buddha Jayanti tại Tân Delhi, thủ đô Ấn Độ, phong trào quy y Phật giáo ở Ấn Độ và cuộc viếng thăm các Phật tích của hai ngài Dalai Lama và Panchen Lama.
Tại Kathmandu, thủ đô nước Népal, đã họp Phật giáo thế giới lần thứ tư. Hội nghị họp trong lúc mà thế giới đang phải trải qua một thời kỳ trầm trọng với cuộc chiến tranh ở Ai Cập, cho nên cuộc Hội nghị này được toàn thể thế giới chú ý vì mọi người đều tin tưởng chỉ có đạo Phật với giáo lý trí tuệ và từ bi mới có thể giải quyết sự nguy khốn diệt vong của thế giới hiện tại. Điều đặc biệt nhất của Hội nghị này là đại biểu đoàn tham dự đông hơn tất cả các cuộc hội nghị lần trước : về các nước đến dự, chúng ta có thể kể nước Miến Điện, Tích Lan, Cao Miên, Pháp, Tiệp Khắc, Latvia, Esthonia, Anh, Hiệp Chủng quốc, Phi Luật Tân, Trung Hoa, Thụy Điển, Nga, Mông Cổ,

* Trang 148 *
device

Triều Tiên cả Nam và Bắc, Nhựt Bổn, Lào, Thái Lan, Hồng Kông, Tân Gia Ba, Mã Lai, Népal, Ấn Độ, Đông Hồi, cuối cùng là Việt Nam. Nước Việt Nam có tất cả ba phái đoàn: Bắc Việt gồm ba Đại biểu; đoàn Nam Việt gồm có bốn Đại biểu do ngài Hòa thượng Thích Tịnh Khiết, Hội chủ Hội Phật giáo Việt Nam làm Trưởng phái đoàn, thầy Thích Minh Châu và Đạo hữu Trần Thanh Hiệp. Ngoài ra còn có Thầy Bửu Chơn cùng với bốn nữ Cư sĩ và một nam Cư sĩ. Chúng tôi muốn nói thêm một phái đoàn người Việt ở Thái Lan, toàn là tu sĩ, tu theo hạnh Đại Thừa như bên Việt cũng có đến dự.
Nhìn sơ đại biểu các nước đến dự, chúng ta thấy rõ phong trào Phật giáo đang phát triển rất mạnh, không những ở Á Đông mà cả Âu Châu và Mỹ Châu cũng cử đại biểu về dự. Về Á Châu, từ khi các nước này đã dành được độc lập, từ khi chế độ thực dân cáo chung, đạo Phật được đưa lên thành quốc giáo; và nếu có vài nước đạo Phật chưa thành quốc giáo, đạo Phật cũng được xem là một tôn giáo được nhiều tín đồ nhất. Thử nhìn qua các nước Á Châu thì đủ rõ đạo Phật tiến mạnh chừng nào. Xung quanh nước Việt Nam, các nước Lào, Cao Miên, Thái Lan, Miến Điện, Tích Lan đều tôn đạo Phật là đạo của dân chúng. Riêng Tây Tạng không có ai là không theo đạo Phật, và dầu có hạng người không hiểu đạo Phật rõ ràng,

* Trang 149 *
device

đạo Phật cũng là đạo của dân chúng, đạo của tổ tiên, đạo của nước nhà. Ngoài các nước kể trên, cứ nhìn về Đông Nam Á cũng thấy, tại Mã Lai, Tân Gia Ba cũng có đạo Phật, tại Phi Luật Tân cũng có đạo Phật, tại Nam Dương cũng có Hội Phật giáo, cũng có Phật tử. Riêng Ấn Độ, tuy chánh thức số Phật tử không được đông, nhưng số người hướng về đạo Phật càng ngày càng nhiều, và chánh phủ lại trực tiếp khuyến khích truyền bá đạo Phật. Nhìn xa hơn một chút, chúng ta thấy Triều Tiên, Nhựt Bổn, Mông Cổ, cũng đều là nước Phật giáo.
Đạo Phật ngày nay không những đã mạnh ở Á Châu, chính Âu Châu và Mỹ Châu, cả Úc Châu cũng đều bắt đầu nghiên cứu Phật giáo và mở nhiều hội Phật học. Đạo Phật với tánh chất khoa học thiên về lý trí, đả đảo thần quyền, nhấn mạnh về từ bi bình đẳng, bài trừ bóc lột và giai cấp đã được hàng thức giả nghiên cứu và thán phục. Hơn nữa, với thế giới hiện tại đang ở trên vực thẳm của một cuộc chiến tranh thế giới thứ ba toàn diện và rùng rợn, các nhà chính trị gia tha thiết với hòa bình đã lớn tiếng kêu gọi mọi người trở về với tôn giáo hòa bình độc nhất, trở về với Phật giáo, một tôn giáo không có lịch sử chiến tranh, một tôn giáo không làm mê hoặc ngu muội tín đồ, đạo Phật chú trọng khai sáng lý trí, một tôn giáo không dựa vào chính trị, vì đạo Phật chỉ chú trọng sự giải thoát cá nhân,

* Trang 150 *
device

một tôn giáo không ủng hộ riêng một giai cấp để thống trị các giai cấp khác, vì đạo Phật là đạo bình đẳng. Vì vậy, Bác sĩ Malalasekera, Hội trưởng Hội Phật giáo thế giới, đã lớn tiếng tuyên bố trong khi khai mạc Hội nghị là ngày nay đạo Phật đã tiến mạnh khắp nơi và hơn một phần ba tổng số dân chúng thế giới đã là Phật tử.
Điểm đặc biệt thứ hai trong Hội nghị này là sự hòa hảo giữa hai phái Đại thừa và Tiểu thừa, không có sự chia rẽ như kỳ Hội nghị thứ ba tại Miến Điện. Trong những quyết nghị, một quyết nghị được toàn thể Hội nghị tán đồng chấp thuận là bãi bỏ sự phân chia giữa phái Đại thừa và Tiểu thừa, và không nên dùng danh từ Tỳ-kheo Đại thừa hay Tỳ-kheo Tiểu thừa mà chỉ dùng một danh từ Tỳ-kheo mà thôi. Quyết nghị  này được hoan nghênh nhiều và sẽ mở đầu cho một tình hữu nghị thân thiện giữa hai phái lớn nhất trong đạo Phật.
Hội nghị có nhấn mạnh điểm yêu cầu phụ huynh cho con cái đến học tại trường do các Hội Phật giáo đứng chủ trương, vì chỉ tại trường này, con cháu mới được giảng  dạy theo đạo Phật và tập sống đúng với người Phật tử. Hội nghị lại yêu cầu các phụ huynh nên gắng mở các trường Phật giáo để dạy dỗ con em mình theo đúng với chân tinh thần Phật giáo, vì đó là điều kiện tối yếu để con cháu

* Trang 151 *
device

các Phụ huynh Phật tử có thể sống theo đúng tinh thần của một Phật tử.
Trong kỳ Hội nghị này, Phái đoàn Việt Nam được dịp thân thiện với đại biểu các nước bạn, và nhờ vậy gây tình thân mật với các phái đoàn các nước Phật giáo khác. Các tặng phẩm của phái đoàn Việt Nam, nhất là bức tượng Phật thêu tặng cho vị Hoàng đế nước Népal được xem là tặng phẩm quý giá nhất. Còn bức tượng Đức Quán Thế Âm tặng cho bác sĩ Malalasekera, Hội trưởng Hội Phật giáo thế giới cũng đứng vào bậc nhất nhì đối với các tặng phẩm khác.
Sau khi Hội nghị bế mạc, cả Phái đoàn có đi chiêm bái vườn Lâm Tỳ Ni, chỗ Đức Phật đản sinh, và đến làm lễ tại chỗ ấy.
Tiếp theo Hội nghị Népal, chúng tôi đến New Delhi để dự lễ Buddha Jayanti tại Ấn Độ. Tại đây có thêm đạo hữu Mai Thọ Truyền được Chánh phủ Ấn Độ mời cùng đến dự. Trong kỳ lễ này, đặc biệt có thảo luận về ảnh hưởng Phật giáo đến văn chương, nghệ thuật và triết học, cùng lời dạy của Đức Phật, được một số đông học giả Phật tử các nước tham gia. Các bài thảo luận đều được in sẵn phát cho các thính giả. Trong suốt kỳ thảo luận, mỗi học giả đại diện cho gần khắp các nước Phật giáo đều tán thán đạo Phật ảnh hưởng đến văn chương, nghệ thuật và triết

* Trang 152 *
device

 học, và cuối cùng đều phải công nhận là ở trong thế giới hiện tại chỉ có đạo Phật với giáo lý bình đẳng, từ bi, trí tuệ mới có thể đưa nhân loại đến chốn hạnh phúc, thoát khỏi nạn chiến tranh tàn khốc. Rất tiếc trong kỳ Hội nghị này, sự lựa chọn người mới không được chu đáo, các vị chân chính học giả thường có thái độ ẩn mình nên không được ban tổ chức biết để mời, còn những vị không phải là học giả gì cho lắm lại vận động để được mời, thành thử cuộc thảo luận vừa rồi không đạt đến mức như người ta mong muốn. Tuy vậy, cũng có thể nói cuộc thảo luận ấy được thành công đôi phần vì đó là một cuộc Hội nghị tổ chức lần đầu tiên trên thế giới, và Ấn Độ cũng mới có xu hướng về đạo Phật gần đây, nên kết quả như vậy cũng đáng quý lắm rồi. Ngoài Hội nghị thảo luận này, còn có diễn tuồng về Ánh sáng Á Đông (The Light of Asia) diễn về lịch sử Đức Phật, diễn tuồng Nati Puja của thi sĩ Tagore, chiếu hình (Ombre Chinoise) về lịch sử đạo Phật, một cuốn phim chiếu về đạo Phật được trình bày, đứng về kỹ thuật thì chúng ta phải hoàn toàn khen ngợi, nhưng về điểm diễn tả cho hết tinh thần đạo Phật thì rất tiếc chưa diễn đạt thấu đáo như Phật tử hằng mong muốn. Đó cũng là chuyện thường, vì các tài tử chưa hiểu đạo Phật nên cũng khó lột hết chân tinh thần đạo Phật.

* Trang 153 *
device

Dẫu thế nào, các cuộc trình bày nghệ thuật cũng được khán giả các nước tán thưởng nhiều.
Trong kỳ lễ này, tuy ngài Hoà thượng Hội chủ và Hoà thượng Pháp chủ Nam Việt không được Chánh phủ Ấn Độ chính thức mời, nhưng sau thấy khiếm khuyết, ban Tổ chức sắp đặt lại và ngài Radhakhrihnan, Phó Tổng Thống Ấn Độ và Trưởng ban tổ chức lễ Buddha Jayanti đứng lên đích thân mời hai ngài là thượng khách riêng của mình, nên trong kỳ Hội nghị, hai ngài đều được mời dự các lễ lớn do Tổng Thống, hay Thủ Tướng Nerhu đứng mời.
Một điểm đặc biệt nữa tại Ấn Độ là số người xu hướng theo đạo Phật càng ngày càng đông. Trước ngày 15 tháng chạp, đã có một số người đông đến 300 ngàn chánh thức theo đạo Phật trong một ngày. Sau đó lại có thêm một số đến 500 ngàn người nữa cùng tiếp tục chánh thức làm lễ theo đạo Phật. Người ta còn hy vọng số người càng ngày càng nhiều. Đây không kể những số người làm lễ theo đạo Phật một cách tự nhiên, không có tuyên truyền rầm rộ, thành thử số người theo đạo Phật sẽ tăng dần trong một thời gian gần. Trong những hạng người theo đạo Phật này, phần lớn là hạng người cùng đinh, theo giai cấp hạ đẳng nhất ở Ấn Độ, giai cấp này thường bị giai cấp khác ăn hiếp đè nén, nên nay họ theo đạo Phật vì chỉ có đạo Phật là đạo bình đẳng, bài trừ triệt để sự phân

* Trang 154 *
device

chia giai cấp, và là hy vọng độc nhất cho những hạng người ấy để có thể có một địa vị ngang hàng với các giai cấp khác.
Trong những thượng khách của Chánh phủ Ấn Độ có hai ngài Dalai Lama và Panchen Lama, hai ngài được tôn là thượng thủ ở Tây Tạng. Ngài Dalai Lama được xem là hiện thân của Đức Quán Thế Âm, và ngài Panchen Lama được xem là hiện thân của Đức Phật. Đức Quán Thế Âm được xem là vị Bồ-tát hộ trợ cho xứ Tây Tạng nên ngài Dalai Lama được tôn quý hơn ngài Panchen Lama. Hai ngài này sau khi tham dự Hội nghị Tham luận về Phật giáo tại New Delhi, có đi chiêm bái các Phật tích khác như Bồ-đề Đạo tràng, Song Lâm, Lộc Uyển, v.v... chỗ nào cũng được dân chúng và Chánh phủ Ấn Độ đón tiếp rất trọng thể. Cả những Phật tích trước khi bị phế tàn, nay được Chánh phủ Ấn Độ sửa sang lại rất tốt đẹp, nhà cửa mới tạo lập thêm,  đường sá mở mang sạch sẽ; thành thử mọi người ai cũng ca tụng đạo Phật vì chính nhờ đạo Phật đã đem lại sự hưng thịnh cho các chỗ Phật tích này. Ngài Dalai Lama đặc biệt được mọi người tôn kính quý ngưỡng. Đi đến chỗ nào cũng có hàng ngàn hàng vạn tín đồ Tây Tạng đến chiêm ngưỡng. Một điều lạ mà mọi người bàn tán về ngài Dalai Lama là Ấn Độ trong mùa đông không bao giờ mưa cả, thế mà, khi ngài Dalai Lama đến chỗ nào

* Trang 155 *
device

trời đang nắng ráo, thế mà trong chốc lát trời lại đổ mưa, tại Sanchi, tại Sarnath, tại Bồ-đề Đạo tràng, chỗ nào cũng vậy, thành thử ngài được tôn sùng đặc biệt.
Ngoài những lễ này, lại có lễ do ngài Dalai Lama tặng Xá Lợi của ngài Huyền Trang cho Nalanda để nối lại tình giao hảo thân thiện giữa cựu Nalanda với Trung Hoa và sự hợp tác của nước Trung Hoa đối với Tân Học viện Nalanda. Nghe nói, Chính phủ trung Hoa sẽ xây dựng một Phật Học Viện kỷ niệm ngài Huyền Trang tại Nalanda, Phật học viện này có thể chứa 4000 học giả đến ở nghiên cứu về đạo Phật, và khi làm xong sẽ được tặng cho Chánh phủ Ấn Độ. Nếu việc này thành sự thực thì không bao lâu Nalanda tân học viện sẽ đạt đến mức độ hưng thịnh của thời xưa.
Đây là tóm tắt qua một vài sự tình đã xảy ra trong mấy tháng lại đây về đạo Phật ở Ấn Độ. Những tin tức này chứng tỏ đạo Phật đang được toàn thế giới chú ý và tin tưởng, và sự nghiên cứu Phật giáo càng ngày sẽ nẩy nở mạnh mẽ thêm nhiều tài liệu quý giá.
Phật tử Việt Nam sẽ trực tiếp tham dự vào phong trào này và sẽ tái lập sự liên lạc giữa nước Việt Nam và các nước Phật giáo. Những tin tức trên là những tin tức đáng mừng cho Phật giáo Việt Nam và các Phật tử Việt Nam muốn tham dự trực tiếp vào cuộc phục

* Trang 156 *
device

hưng Phật giáo này, phải ngay từ bây giờ tu học Phật pháp, và tích cực tham gia các ngành hoạt động Phật giáo trong nước. Đạo Phật mạnh ở người Phật tử. Một khi các Phật tử đều nhất tâm nhất đức phụng sự Phật pháp, thì tự nhiên đạo Phật sẽ mạnh và phải mạnh. Vậy điều cần thiết hiện tại chính là ở sự tự lực của từng Phật tử, cùng nhau góp sức để ủng hộ các ngành Phật giáo. Thiết tưởng đó là ý nghĩa của các hoạt động Phật giáo vừa kể trên và cũng là sự mong muốn chân thành của người viết bài này.


 
Viết tại Nalanda ngày 30.02.1956.
*

* Trang 157 *
device

 
Đức Phật nhà đại giáo dục