LOGO VNBET
là đề tài chúng tôi muốn trình bày với Quý vị trong mùa lễ Vu Lan để cúng dường Tam Bảo.
  1. - Giới ( SÌLA)
Trong nghĩa đầu tiên có nghĩa là: “Chớ làm mọi điều ác”, “Hãy làm các hạnh lành”, như bài kệ khuyên không nên làm điều ác, nên làm các điều lành của Đức Phật. Giới là bước đầu đi đến Thiền định nên được ghi chép gọn ghẽ trong mấy chữ “Ly dục ly pháp bất thiện”, mở đầu cho điều kiện chứng đắc thiền thứ nhất. Giới sau này được chia thành giới của bậc xuất gia, được cô đọng thành những pháp môn: “Sống thành tựu giới uẩn thanh tịnh, hộ trì các căn, có tiết độ trong ăn uống, chú tâm cảnh giác, chánh niệm tỉnh giác”. Giới cho các bậc tại gia được ghi chép trong năm giới cấm: “Không sát sanh, không lấy của không cho, không tà hạnh trong các dục, không nói láo, không say đắm rượu men, rượu nấu”. Năm giới

này được phân tích rộng ra thành mười hạnh lành: “Từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời độc ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không có tham, không có sân, không có tà kiến”. Từ nơi nếp sống giới đức này, người hành giả không có hối hận nên tâm được hân hoan, nhờ tâm hân hoan, đưa đến hoan hỷ, nhờ tâm hoan hỷ, thân được khinh an, nhờ thân khinh an

* Trang 70 *
device


đưa đến lạc thọ, nhờ lạc thọ tâm được định tĩnh nhất tâm. Đó là tiến trình từ Giới đưa đến Thiền định.
Trước hết, nghĩa ưu tiên của Giới là từ bỏ các điều ác, thành tựu các hạnh lành, và định nghĩa bỏ ác làm lành được Kinh Pháp Cú đề cập đến một cách hết sức phong phú, súc tích và rõ ràng, như những bài kệ sau đây làm sáng tỏ:
“Hãy gấp làm điều lành,
Ngăn tâm làm điều ác.
Ai chậm làm việc lành,
Ý ưa thích việc ác.”
(Pháp Cú 116)
“Nếu người làm điều ác,
Chớ tiếp tục làm thêm.
Chớ ước muốn điều ác,
Chứa ác tất chịu khổ.”
(Pháp Cú 117)
“Nếu người làm điều thiện,
Nên tiếp tục làn thêm.
Hãy ước muốn điều thiện,
Chứa thiện được an lạc.”
(Pháp Cú 118)
“Chớ chê khinh điều ác,
Cho rằng chưa đến mình.
Như nước nhỏ từng giọt, Rồi
bình cũng đầy tràn. Người
ngu chứa đầy ác ,
Do chất chứa dần dần.”

* Trang 71 *
device

   (Pháp Cú 212)
“Chớ chê khinh điều thiện,
Cho rằng chưa đến mình.
Như nước nhỏ từng giọt,
Rồi bình cũng đầy tràn.
Người trí chứa đầy thiện,
Do chất chứa dần dần.”
              (Pháp Cú 122)

“Ác hạnh không nên làm,
Làm xong chịu khổ lụy,
Thiện hạnh ắt nên làm,
Làm xong không ăn năn.”
             (Pháp Cú 314)
“Ít bạn đường, nhiều tiền,
Người buôn tránh đường dữ,
Muốn sống, tránh thuốc độc,
Hãy tránh ác như vậy. ”
                      (Pháp Cú 123)
Như vậy, Giới được định nghĩa là “không làm các điều ác, làm các hạnh lành”, và định nghĩa đầu tiên của người Phật tử là không làm những gì có hại mình, hại người, hại cả hai, và tích cực làm những gì về thân, về lời, về ý, có lợi mình, lợi người và lợi cả hai. Người Phật tử là người luôn luôn cố tránh các điều ác, luôn luôn cố gắng làm các hạnh lành.
Sở dĩ Đức Phật khuyên bỏ ác làm lành, vì người làm điều ác sẽ chịu quả khổ đau, còn người làm điều lành được sống an lạc, không những trong đời

* Trang 72 *
device


 này, mà còn cả đời sau nữa, như các bài kệ sau đây chứng tỏ:
 
“Nay sầu, đời sau sầu,
Kẻ ác hai đời sầu.
Nó sầu, nó ưu não,
Thấy nghiệp uế mình làm.”
            (Pháp Cú 15)
“Nay than, đời sau than,
Kẻ ác hai đời than.
Nó than: “Ta làm ác”,
Đọa cõi dữ, than hơn.”
        (Pháp Cú 17)
Trái lại người làm lành:
“Nay vui, đời sau vui,
Làm phước hai đời vui.
Nó vui, nó an vui,
Thấy nghiệp tịnh mình làm.”
            (Pháp Cú 16)
“Nay sướng, đời sau sướng,
Làm phước hai đời sướng.
Nó sướng: “Ta làm thiện”,
Sanh cõi lành sướng hơn.”
             (Pháp Cú 18)
 
Trong một bài kệ khác, Đức Phật nêu rõ mười loại khổ đau chờ đợi người làm hại, người dùng trượng hại người:
“Hoặc khổ thọ khốc liệt.
Thân thể bị thương vong.

* Trang 73 *
device

Hoặc thọ bệnh kịch liệt,      
Hoặc loạn ý tán tâm.
Hoặc tai họa từ vua.
Hoặc bị vu trọng tội.
Bà con phải ly tán.
Tài sản bị nát tan.
Hoặc phòng ốc   nhà cửa                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Bị hỏa tai thiêu đốt.
             Khi thân hoại mạng chung,
             Ác tuệ sanh địa ngục.”
                    (Pháp Cú 138-139-140)
“Một số sinh bào thai,
Kẻ ác sinh địa ngục.
Người thiện lên cõi trời,
Vô lậu chứng Niết bàn.”
                (Pháp Cú 126)
Đối với người tại gia, Đức Phật khuyên giữ năm giới và những ai phạm năm giới này, tự đào bới gốc mình trong đời này và đời sau:
“Ai ở đời sát sinh,
Nói láo không chân thật,
Ở đời lấy không cho,
Qua lại với vợ người,

Uống rượu men, rượu nấu,
Người sống đam mê vậy,
Chính ngay tại đời này,
Tự đào bới gốc mình.”

* Trang 74 *
device

(Pháp Cú 247-248)
Bài kệ tiếp nói lên những tai họa chờ đợi người phóng dật theo vợ người:
“Bốn nạn chờ đợi ngươi,
Phóng dật theo vợ người,
Mắc họa ngủ không yên,
Bị chê là thứ ba,
Đọa địa ngục thứ bốn,
Mắc họa, đọa ác thú.
Bị hoảng sợ ít vui,
Quốc vương phạt trọng hình.
Vậy chớ theo vợ người.”
(Pháp Cú 309-310)
Đối với đạo Phật, Giới bao giờ cũng là bước đầu trên lộ trường Giới - Định - Tuệ, là những căn bản đạo đức đứng hàng đầu trong đạo hạnh của người xuất gia và của người tại gia. Và trong Kinh Pháp Cú này, chúng ta chứng kiến những lời tán thán rất tuyệt đẹp đối với những người có giới hạnh.
Trước hết, trong các loại hương, giới hương là đệ nhất:
“Hương các loại hoa thơm,
Không ngược bay chiều gió,
Nhưng hương người đức hạnh,
Ngược gió khắp tung bay,
Chỉ có bậc chân nhân,
Tỏa khắp mọi phương trời.”
( Pháp Cú 54)
“Hoa chiên đàn, già la,

* Trang 75 *
device

Hoa sen, hoa vũ quý,
Giữa những hương hoa ấy,
Giới hương là vô thượng.”
(Pháp Cú 55)
“Ít giá trị hương này:
Hương già là, chiên đàn;
Chỉ hương người đức hạnh,
Tối thượng tỏa thiên giới.”
 (Pháp Cú 56)
Người giữ giới, không những được tán dương là tối thượng, người giữ giới còn được xem là người có sức mạnh đương đầu với ác ma:
“Ai sống quán bất tịnh,
Khéo hộ trì các căn,
Ăn uống có tiết độ,
Có lòng tịnh, tinh cần,
Ma không uy hiếp được,
Như núi đá trước gió.”
 (Pháp Cú 7, 8)
“Những ai có giới hạnh,
An trú không phóng dật,
Chánh trí chơn giải thoát,
Ác ma không thấy đường.”
 (Pháp Cú 57)
“Đây điều lành Ta dạy,
Các ngươi tụ họp đây.
Hãy nhổ tận gốc ái,
Như nhổ gốc cỏ Bi;

* Trang 76 *
device

Chớ để ma phá hoại,
Như dòng nước cỏ lau.”
(Pháp Cú 337)
Không những giới có khả năng chống đỡ được Ác ma, làm cho Ác ma không thấy đường, Giới còn có khả năng đem đến an lạc cho người giữ giới:
“Vui thay chúng ta sống,
Không hận giữa hận thù,
Giữa những người thù hận,
Ta sống không hận thù.”
(Pháp Cú 197)
“Vui thay chúng ta sống,
Không bệnh giữa ốm đau.
Giữa những người bệnh hoạn,
Ta sống không ốm đau.”
 (Pháp Cú 198)
“Vui thay chúng ta sống,
Không rộn giữa rộn ràng,
Giữa những người bận rộn,
Ta sống không rộn ràng.”
 (Pháp Cú 199)

“Lửa nào bằng lửa tham,
Ác nào bằng sân hận.
Khổ nào sánh khổ uẩn,
Lạc nào bằng lạc tịnh.”
  (Pháp Cú 202)
“Lành thay phòng hộ mắt.
Lành thay phòng hộ tai.

* Trang 77 *
device

 
Hãy Tự Mình Thắp Đuốc Lên Mà Đi