LOGO VNBET
hỷ trước sự thành công của người khác. Chúng ta phải tu tập lòng xả (upekkhà) để diệt căm thù và oán hận.
V. - NGUYÊN LÝ THỨ NĂM
Nếu một cuộc chiến tranh hạt nhân thế giới xảy ra, loài người sẽ đi đến tiêu diệt, không có người thắng kẻ bại, không người còn kẻ mất. Toàn thể nền văn minh thế giới sẽ bị chìm sâu trong vực thẳm của một thảm họa hạt nhân. Do vậy ngày nay, con đường duy nhất để thế giới tồn tại là con đường chung sống hòa bình trên quả đất này, chung sống trong sự hiểu biết lẫn nhau, chung sống trong sự hợp tác văn hóa và kinh tế, chung sống trong sự kính trọng các ý thức hệ khác nhau, giữa các quốc gia có hệ thống xã hội khác nhau. Quyền được sống trong hòa bình là một trong những nhân quyền thiêng liêng nhất, như đã được ghi trong Hiến chương Liên hiệp quốc.
Do vậy, chung sống hòa bình tự nhiên phải là một nguyên tắc đạo đức cơ bản để bảo vệ quyền được sống hòa bình. Ngày nay, lịch sử đã xác định mặt trận chính trị và sự mâu thuẫn ý thức hệ giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản đã quá rõ ràng. Điều cần thiết là chúng ta đừng để cho những mâu thuẫn ấy trở thành mặt trận chiến tranh, nhất là một cuộc chiến tranh hạt nhân, vì rằng trong chiến tranh này mọi ý thức hệ đều bị tiêu diệt. Hãy để cho các hệ tư tưởng đối lập chứng minh tính ưu việt của mình bằng những thành tích xây

* Trang 131 *
device

dựng hòa bình. Chúng ta sẽ sử dụng những thành tích khoa học kỹ thuật tân tiến cùng với chi phí khổng lồ dành cho vũ khí, để nuôi sống hàng trăm triệu người nghèo đói trên thế giới, chiến đấu chống bệnh tật và các tệ nạn xã hội, bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ môi trường sống, giải quyết nạn thất nghiệp, v.v...
Chỉ với nguyên tắc chung sống hòa bình, cùng nhau tồn tại trong hòa bình, cùng nhau nỗ lực xây dựng hạnh phúc cho nhân dân, cho loài người, chúng ta mới có khả năng chặn đứng cuộc chạy đua vũ trang trên bộ, trong không gian và cứu cho thế hệ trẻ của chúng ta khỏi thảm họa hạt nhân. Nguyên tắc căn bản này, cũng dựa trên những lời dạy của Đức Phật. Đức Phật tuyên bố rất rõ ràng: “Này các Tỷ kheo, Ta không tranh chấp với đời, chỉ có đời tranh chấp với Ta. Này các Tỷ kheo, người nói pháp không tranh chấp với một ai ở đời.” (Tương ưng III, trang 165).
Khi Đức Phật lập đoàn Tăng già đầu tiên, mối quan tâm nhất của Ngài là việc đặt ra một số luật căn bản để bảo đảm một đời sống thật sự hòa hợp, hoan hỷ với nhau như nước với sữa, nhìn nhau bằng cặp mắt đầy ái kính.
Lục hòa hay các pháp phải được ức niệm chính là sáu phương pháp tổ chức đời sống của chúng Tăng, nhằm bảo đảm hòa hợp nhất trí giữa đoàn Tăng già đệ tử Đức Phật. Thứ nhất là thân hành thấm nhuần lòng từ đối với những vị đồng Phạm hạnh, trước công chúng cũng như ở chốn riêng tư. Thứ hai là khẩu hành thấm nhuần lòng từ đối với các vị đồng phạm hạnh, trước

* Trang 132 *
device

 công chúng cũng như ở chốn riêng tư. Thứ tư là san sẻ đồng đều các phẩm vật cúng dường, ngay cả những phẩm vật cúng dường đặt trong bình bát khất thực. Thứ năm là đồng thể hiện lòng tôn trọng giới luật của Giáo hội. Và thứ sáu là đồng giữ chính kiến cùng với các đạo hữu của mình. Nguyên tắc lục hòa làm phát triển lòng từ mẫn đối với nhau, lòng tương kính, đưa đến hòa hợp, không tranh chấp, thông cảm lẫn nhau và cùng hướng về những nguyện vọng chung. (M.i, 322)
Năm nguyên tắc căn bản trên đây thể hiện giá trị tinh thần của người Phật tử, là đạo lý hướng dẫn lối sống của người Phật tử. Sống hòa hợp với các nguyên tắc trên, người Phật tử chứng tỏ mình là những người yêu chuộng hòa bình, tôn trọng cuộc sống, đầy lòng từ bi hỷ xả. Qua Giáo pháp, người Phật tử hiểu rằng mục đích của cuộc sống là tu tập công đức, nghĩa là không làm gì hại mình, hại người, hại cả hai. Người Phật tử nỗ lực thể hiện một lối sống tránh khỏi hai thái cực: Tham đắm dục lạc thấp hèn và chuyên hành trì khổ hạnh. Người Phật tử chọn một lối sống lành mạnh, biết đủ, đưa mình đến tâm thanh tịnh và trí thanh tịnh. Người Phật tử hiểu rằng mình chính là kẻ tạo nghiệp và cũng là kẻ hưởng nghiệp của mình, nên người Phật tử nỗ lực hành trì tăng trưởng các thiện pháp và giảm thiểu các ác pháp. Cảm thông với mọi loài hữu tình, người Phật tử tránh làm hại cuộc sống của con người cũng như cuộc sống của mọi loài chúng sanh. Người Phật tử biết rằng không sát sanh là bố thí không sợ hãi, bố thí không hận thù, bố thí không làm hại cho mọi loài hữu tình. Cuối cùng người Phật tử biết rằng, chúng cũng sinh ra trong thế giới này, điều tốt đẹp

* Trang 133 *
device

nhất là cùng nhau sống hòa hợp, nhất trí và nhìn nhau bằng cặp mắt ái kính.
Trong bối cảnh của tình hình thế giới hiện nay, khi hành tinh của chúng ta đang bị nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe dọa, người Phật tử ý thức sâu sắc nhiệm vụ thiêng liêng của mình là nỗ lực xây dựng hòa bình và ngăn chặn chiến tranh hạt nhân. Người Phật tử ý thức rằng phương cách tốt đẹp nhất để bảo đảm hạnh phúc cho kẻ khác, không gây đau khổ cho kẻ khác, là sống một cuộc đời lành mạnh, biết đủ, từ bỏ các ác pháp và thực hành các thiện pháp, tôn trọng và bảo vệ cuộc sống của mọi loài hữu tình. Để cùng chung sống hòa hợp nhất trí trên hành tinh này, phương cách tốt đẹp nhất là ngăn chặn chiến tranh bùng nổ, chấm dứt cuộc chạy đua vũ trang, tiêu hủy mọi loại vũ khí có sức tàn phá đại quy mô, ngăn cản việc quân sự hóa không gian. Trong khi làm như vậy, chúng ta phải ở trong một tư thế sẵn sàng sử dụng một số chi phí khổng lồ dành cho mục tiêu quân sự vào việc loại trừ nạn nghèo đói và thiếu dinh dưỡng, cung cấp thuốc men và chăm sóc những người bệnh tật, cho tất cả trẻ em được đi học và chấm dứt căn bệnh xã hội gọi là “thất nghiệp”.
Chúng tôi hy vọng năm nguyên tắc căn bản của một nền trật tự đạo đức mới này sẽ góp phần tạo nên một lối sống lành mạnh, có thể đảm bảo hòa bình trong mỗi con người và hạnh phúc dưới mỗi mái nhà.
Xin trân trọng cám ơn Quý vị.

* Trang 134 *
device

 
Hãy Tự Mình Thắp Đuốc Lên Mà Đi