LOGO VNBET
Vị trí của Pháp sư Huyền Trang
trong Phật giáo
Nhắc đến công hạnh vĩ đại của ngài Huyền Trang, người đời sau đều kính phục và ca ngợi rất nhiều. Đặc biệt là bài kệ của Pháp sư Nghĩa Tịnh đời Đường đã nói rõ sự gian khó vô cùng và sự thành đạt kỳ vĩ của ngài Huyền Trang trên bước đường cầu pháp, xiển dương tam tạng Thánh điển Phật giáo. Ngài Nghĩa Tịnh cảm kích về việc làm siêu phàm của bậc cao Tăng, Huyền Trang pháp sư, như sau:
Tống, Tấn, Tề, Lương, Đường đại gian
Cao Tăng cầu pháp ly Tràng An
Khứ nhân thành bách quy vô thập
Hậu giả an tri tiền giả nan.
Nghĩa là trải qua năm triều đại, từ đời Tống, đến đời Tấn, Tề, Lương và đời Đường của nước Trung Hoa, các vị cao Tăng rời thủ đô Tràng An đi sang Ấn Độ cầu pháp có hơn một trăm người; nhưng người thành đạt và trở về không tới mười người. Ngài Huyền Trang là một vị trong số cao Tăng hiếm hoi ấy đã

* Trang 149 *
device

trải qua nhiều cam go, hiểm nguy nhất trên bước đường cầu pháp. Người đời sau làm sao biết được cái khó của người đi trước.
Thật vậy, theo sử liệu, ngài Huyền Trang đã một mình một bóng lặn lội qua nhiều vùng hiểm trở, vượt qua sa mạc gần năm trăm cây số, gian nan leo núi Thông Lĩnh cao hơn bảy ngàn thước và tổng cộng ngài đã đi qua 128 nước, mới đến được Tây Trúc. Hình dung theo ngày nay, ngài thể hiện hình ảnh của một nhà thám hiểm tuyệt vời có một không hai trên thế gian này. Ngài ra đi với phương tiện chính yếu hoàn toàn vô hình, đó là sự hiểu biết cao tột, một thể lực phi thường, một chí nguyện dũng mãnh quyết tâm đi tìm kho báu chánh pháp của Đức Phật.
Ngoài ra, so với các nhà du hành thời xưa, ngài Huyền Trang là một hành giả nổi bật với quá trình du học ở Ấn Độ lâu dài nhất. Đặc biệt sau mười sáu năm tìm tòi nghiên cứu giáo điển, khi trở về Trung Hoa, ngài lặn lội trở lại con đường vạn dặm sơn khê, vất vả biết dường nào, mà còn chở theo 657 bộ kinh và nhiều pháp khí quý báu. Chỉ một tháng sau, ngài đã dồn mọi nỗ lực vào việc trước tác cũng như tổ chức dịch thuật một cách rất quy mô trong suốt mười chín năm. Vì thế, số lượng tác phẩm dịch thuật và trước tác của Pháp sư Huyền Trang được xếp vào hàng nhiều nhất trong mười vị Pháp sư thành đạt ở Trung Hoa.
Qua hành trạng và đạo nghiệp đồ sộ, cao quý mà ngài Huyền Trang đã để lại cho Phật giáo, có thể khẳng định rằng ngài là hành giả duy nhất đã thành tựu một cách tuyệt vời ba điều nhất là cầu học trong thời gian dài nhất ở đất Ấn, trước tác và dịch thuật tam tạng giáo điển nhiều nhất và thành đạt nhất trong sự nghiệp hoằng pháp lợi sanh.

* Trang 150 *
device

Chính vì lòng ngưỡng mộ đức hạnh xả thân cầu pháp của ngài Huyền Trang, cũng như thán phục sự thành công siêu phàm của ngài đã gợi cho ông Ngô Thừa Ân cảm hứng sáng tác câu chuyện Tây Du Ký với nhiều phong cách thần thánh hóa cuộc đời cầu pháp của ngài. Và cũng vui thay, câu chuyện tưởng tượng kỳ bí ấy đã được nhiều người thích thú theo dõi, trong đó không ít người đến với đạo Phật nhờ đọc chuyện và xem phim Tây Du Ký.
Điểm đặc biệt tuyệt vời nữa ở ngài Huyền Trang, có thể nói ngài là nhà dịch giả chuẩn mực nhất trong các dịch giả chuyển dịch từ Phạn ngữ Pali sang Hán ngữ. Thật vậy, các vị Pháp sư khác, nếu là người Trung Hoa cũng không có thời gian nghiên cứu lâu dài ở Ấn Độ như ngài Huyền Trang và cũng không giỏi về Phạn ngữ Pali như ngài. Còn các Pháp sư từ Ấn Độ sang Trung Hoa thời bấy giờ không có mấy người am hiểu văn hóa Trung Hoa. Vì thế, so với các bản dịch khác, người đời sau thường chọn tác phẩm của ngài Huyền Trang làm chuẩn mực để nghiên cứu. Điều này cho chúng ta thấy sức thông minh vượt trội của ngài Huyền Trang, cùng sự tham cứu của ngài đã đạt đến đỉnh cao.
Ngoài những bản dịch chuẩn mực nhất của ngài trong ba tạng kinh, luật, luận nói chung, ngài Huyền Trang còn nổi danh là vị Tổ sư sáng lập Duy Thức tông. Với sự kiến giải trên nền tảng của Duy Thức học, ngài đã triển khai một cách sâu sắc tâm lý học theo Phật giáo. Các nhà nghiên cứu và các nhà tu hành thể nghiệm pháp môn Duy Thức sẽ nhận ra được những phản ứng sâu kín nhất trong thâm tâm con người và biết rằng chúng là tác nhân khiến con người tạo tội lỗi, sống khổ đau, hoặc giúp người ta đi trên con đường an lạc, giải thoát sanh tử luân hồi.

* Trang 151 *
device

Có thể kết luận rằng sau Đức Phật, ngài Huyền Trang tiêu biểu cho hình ảnh vị Pháp sư vĩ đại có một không hai trên thế gian này. Nương theo những kiến giải sâu sắc nhất và chuẩn mực nhất mà ngài Huyền Trang đã chứng đắc, những người đời sau có thể áp dụng trong việc nghiên cứu và tu hành, để loại bỏ được vô số điều xấu ác hiện hữu trong tâm thức của mỗi người, tác hại họ phải trôi lăn trong cuộc sống khổ đau sanh tử và đồng thời giúp mọi người phát huy được những tâm ý tốt đẹp, thánh thiện trên lộ trình tiến đến quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

* Trang 152 *
device

 
Phật Giáo Nhập Thế Và Phát Triển (Quyển II)