LOGO VNBET
其或更詭於君,悖於父。傲其物,趨其時。獸其心,狐其意。苟其利,狥其名,誑其人,諂其行。附其勢,欺其孤。淵其殃,崇其業。扇其火,吹其風。驟其塵,背其覺。邪其種,睽其眞。但顧前,非慮後。只謀去,靡思回。唯求生,焉知滅。則念念燒煮。步步溝隍矣。
              如今或得刹那在世,須蘊仁慈,積功累德,齋戒念佛,願生西方。依此修行,乃能脫苦。可謂高三界外,諸苦不相干。 
24. Văn cảnh tỉnh của Thiền sư Vĩnh Minh Thọ

Nếu chẳng nương theo gốc đạo, ắt chìm trong biển luân hồi, phải thọ sanh theo bốn cách: sanh từ bào thai, sanh từ trứng, sanh từ chỗ ẩm thấp và sanh từ sự biến hóa, rồi thọ thân các loài chúng sanh khác nhau.
Trong số những chúng sanh ấy, số được thân người chỉ như đất bám trên đầu móng tay, mà số sanh vào các loài khác nhiều như đất trên khắp thế giới. Nhưng dù được làm người, lại có nhiều kẻ sanh ra chịu phận hèn hạ nơi chốn hoang dã. Nếu may mắn được sanh ra nơi văn minh hội tụ, thì cũng có nhiều người sanh vào nữ giới chịu lắm sự khó khăn, thua thiệt. Nếu được thân nam tử, lại có nhiều người bị sức khỏe yếu kém, tàn phế tật nguyền.

* Trang 668 *
device

Kỳ hoặc cánh quỷ ư quân, bội ư phục. Ngạo kỳ vật, xu kỳ thời. Thú kỳ tâm, hồ kỳ ý. Cẩu kỳ lợi, tuẫn kỳ danh, cuống kỳ  nhân,  siểm  kỳ  hành.  Phụ  kỳ  thế,  khi  kỳ  cô.  Uyên  kỳ ương, sùng kỳ nghiệp. Phiến kỳ hỏa, xuy kỳ phong. Sậu kỳ trần, bội kỳ giác. Tà kỳ chủng, khê kỳ chân. Đãn cố tiền, phi lự hậu. Chỉ mưu khứ, mĩ tư hồi. Duy cầu sanh, yên tri diệt. Tắc niệm niệm thiêu chữ, bộ bộ câu hoàng hỹ.
Như kim hoặc đắc sát na tại thế, tu uẩn nhân từ, tích công lũy đức, trai giới niệm Phật, nguyện sanh Tây phương. Y thử tu hành, nãi năng thoát khổ. Khả vị cao siêu tam giới ngoại, chư khổ bất tương can.
Lại như may mắn hơn nữa, được làm bậc trượng phu hình tướng đầy đủ, thì cũng không khỏi phải chịu nhiều khổ não.
Vì sao vậy? Sống trong cõi đời đáng sợ này, sanh vào thời có năm sự uế trược(1) này, lấy thịt làm thân thể, lấy khí làm mạng sống. Đời người chẳng qua chỉ như tia lửa chớp lóe, như ngọn đèn chong trước gió, như con sóng nước tràn qua, như bóng chiều tàn lụi, chỉ trong một cái chớp mắt, một hơi thở mà thôi!
Trong nhân loại lại có biết bao người vắn số yểu mạng! Nếu được hưởng trọn tuổi trời mà sống đến sáu mươi thì
_________________________________
(1)Năm sự uế trược (ngũ trược): gồm kiếp trược, kiến trược, phiền não trược, mạng trược và chúng sanh trược.

* Trang 669 *
device

đã là hiếm có. Còn như thọ được đến tuổi bảy mươi thì thường là lú lẫn, như đứa trẻ thơ, chẳng còn biết gì! Thế mà người đời chẳng tự suy xét, xem lại chính mình, chỉ luôn một bề tham sống sợ chết.
Than ôi! Ví như đến ba mươi tuổi thành đạt, bốn mươi tuổi giàu sang, thì thử xét trong một khoảng thời gian ba mươi năm đã có biết bao nhiêu là tật bệnh, tai họa, ưu sầu, khổ não, hẳn phải chiếm đến quá một nửa thời gian ấy rồi. Cho nên người xưa nói: “Trong cõi đời giả tạm này, mỗi tháng chỉ mỉm miệng cười được khoảng bốn, năm ngày mà thôi!”
Vậy nên biết rằng, lo lắng kéo dài, mừng vui ngắn ngủi, sung sướng thì ít, khổ não thì nhiều, khác nào như đang ở giữa biển cả mênh mông, đứng trên núi cao vòi vọi, dù có được đôi chút vui sướng cũng phải luôn lo sợ bị té ngã, chết chìm!
Thêm nữa, sự sanh khiến ta khổ nhọc trong bào thai, già yếu cướp mất sự tráng kiện, bệnh tật làm cho hư hao hình thể, cái chết đuổi bắt tinh thần, linh giác. Được vinh hiển thì thêm phần xa hoa, kiêu ngạo; chịu nhục nhằn thì ý chí thành ra bại nhược; được sang quý thì thêm phần kiêu căng, ngỗ ngược; chịu hèn kém thì mất đường tiến thối; được giàu có thì thêm phần tham lam; chịu nghèo túng thì đói cơm rách áo. Gặp chuyện vui thì tâm tình xao động; gặp chuyện khổ thì tinh thần đau đớn; được ngợi khen thì thêm phần cao ngạo; bị chê bai thì tiếng tăm, phẩm giá phải tiêu mất.
Cho đến sự rét lạnh cũng làm cho thân thể khó chịu; nóng bức thì làm cho tâm tư phiền muộn; khát thì khô

* Trang 670 *
device

họng, đói thì thắt ruột; khiếp sợ thì hồn phách tiêu tán; lo buồn thì  thần  khí  rối  loạn;  phiền  não  thì  ý  chí  lụn  bại;  gặp  người chiều  chuộng  thuận  ý  thì  thêm  yêu  thích;  gặp  người  trái nghịch thì sanh lòng ghét giận; người đối với ta thân thiết thì thêm vui; người đối với ta qua loa, sơ sài thì đem lòng oán hận; bị hại thì hao tổn thân thể; buồn rầu thì đau xé ruột gan.
Cho đến tâm tình đều do cảnh mà sanh, ý niệm đều theo trần mà khởi,(1) hoặc tốt hoặc xấu đều chẳng đáng ôm giữ lấy, chỉ làm tăng thêm nghiệp lực, tiêu tan gốc đạo.
Còn như những kẻ gian trá với nước nhà, trái nghịch ý cha, ngạo mạn, xu nịnh, lòng dạ cầm thú, bám theo lợi lộc, đeo đuổi danh vọng, lường gạt người này, bợ đỡ kẻ kia, xu phụ người thế lực, khinh khi kẻ thế cô, đào sâu tai ương, đắp cao nghiệp chướng, khác nào như quạt lửa, thổi gió, chạy theo trần lao, phế bỏ tri giác, gieo hạt giống tà mỵ, ngăn trở tánh chân thật. Những kẻ ấy chỉ thấy việc trước mắt, chẳng lo nghĩ về sau; chỉ mưu tính việc đi, chẳng lo việc trở lại; chỉ cầu sự sanh, nào biết đến sự diệt. Như vậy, càng lúc càng bị cháy thiêu, mỗi bước mỗi vào hầm hố.
Như may còn được sống ở đời, nên chất chứa nhân từ, gom góp công đức, ăn chay niệm Phật, nguyện sanh về Tây phương. Y theo phép ấy tu hành mới có thể thoát khổ.
Như vậy có thể gọi là vượt thoát ra ngoài ba cõi, bao nhiêu khổ não cũng chẳng còn xâm hại được!
__________________
(1) Cảnh và trần ở đây chỉ chung tất cả pháp tướng, là đối tượng tiếp xúc của các giác quan (sáu căn).

* Trang 671 *
device

 
Quy Nguyên Trực Chỉ