LOGO VNBET
QUY NGUYÊN TRỰC CHỈ
QUYỂN HẠ
 
Biện minh dị đoan

 
Thái Nguyên, Vương tiên sanh, danh Trung, tự Khắc Bình, vấn Không Cốc thiền sư viết: Luận ngữvân: Công hồ dị đoan, tư hại dã dĩ. Hối Am chỉ Phật, Lão vi dị đoan, thử thuyết hà như?
Không Cốc viết: Dị đoan giả, tạp học dã. Khổng tử vị tập ư tạp học, tắc hại ư chánh đạo chi học. Trực ngôn nhi dĩ, thả vô uẩn áo. Châu tử hà dĩ câu trực vi khúc hồ? Khổng tử tồn thời, Phật pháp vị chí Trung Quốc, Khổng tử duy văn Phật chi đạo đức, cố xưng tây phương hữu đại thánh nhân.
Hán Minh đế thời, Phật pháp tài chí Trung Quốc, Khổng tử dĩ một lục bách niên hỹ. Thị cố Khổng tử bất kiến Phật pháp  dã.  Ký  bất  kiến  Phật  pháp,  chỉ  Phật  hà  pháp  vi  dị đoan hồ? Phật pháp ký vi dị đoan, Khổng tử hà dĩ chỉ Phật vi thánh nhân hồ?
Lão tử ký vi dị đoan, Khổng tử hà dĩ ngôn viết: Lão Đam bác cổ tri kim, tắc ngô sư dã? Thị dĩ bác vấn Lão tử

* Trang 815 *
device

語,以示門弟子焉。晦菴非惟曲排佛老,亦悖孔子崇尙佛老也。
後世指佛老爲異端者,圖掩其德,設此逄蒙之計也。後學自無所燭者,未免隨人指呼,效而言之,喚鐘作罋也。一朝學到李屏山,林希逸,而至景濂,大章諸公之地,自能識破矣。
夫佛老者,道學也。指道學爲異端者,其爲智乎,不智乎。其爲善心乎,謾人乎。汝亦學理者,猶未識破也。今識破之後,不可死於一人,半人之語乎。韓子未知佛法之前,所以排佛。及見大顚禪師之後,深敬佛法。
晦菴潛心佛學,可謂博矣。其排佛者,心病也。苟不排佛,則後學多看佛書。凡看佛書,則見其心病矣。晦菴密設牆壍,關住後學,令後學欲歸於己,是以力排佛也。要顯自己之功,圖掩他人之德。是何心乎。
詩曰。
采苓采苓,
首陽之巔。

* Trang 816 *
device

chi hậu, truyền tụng kỳ ngữ, dĩ thị môn đệ tử yên? Hối Am phi duy khúc bài Phật, Lão, diệc bội Khổng tử sùng thượng Phật, Lão dã.
Hậu thế chỉ Phật, Lão vi dị đoan giả, đồ yểm kỳ đức, thiết thử Bàng Mông chi kế dã. Hậu học tự vô sở chúc giả, vị miễn tùy nhân chỉ hô, hiệu nhi ngôn chi, hoán chung tác úng dã. Nhất triêu học đáo Lý Bình Sơn, Lâm Hy Dật, nhi chí Cảnh Liêm, Đại Chương chư công chi địa, tự năng thức phá hỹ.
Phù Phật, Lão giả, đạo học dã. Chỉ đạo học vi dị đoan giả, kỳ vi trí hồ, bất trí hồ? Kỳ vi thiện tâm hồ, mạn nhân hồ? Nhữ diệc học lý giả, du vị thức phá dã. Kim thức phá chi hậu, bất khả tử ư nhất nhân bán nhân chi ngữ hồ. Hàn tử vị tri Phật pháp chi tiền, sở dĩ bài Phật. Cập kiến Đại Điên Thiền sư chi hậu, thâm kính Phật pháp.
Hối Am tiềm tâm Phật học, khả vị bác hỹ. Kỳ bài Phật giả, tâm bệnh dã. Cẩu bất bài Phật, tắc hậu học đa khán Phật thư. Phàm khán Phật thư, tắc kiến kỳ tâm bệnh hỹ. Hối Am mật thuyết tường tiệm, quan trụ hậu học, linh hậu học dục ư kỷ, thị dĩ lực bài Phật dã. Yếu hiển tự kỷ chi công, đồ yểm tha nhân chi đức, thị hà tâm hồ?
Thi viết:
Thái linh thái linh.
Thủ dương chi điên.

* Trang 817 *
device

人之爲言,
苟亦無信。
舍旃舍旃,
苟亦無然。
人之爲言,
胡得焉。
此之謂也。
曰。師言明矣。孔子崇尙佛老,諸書具載。晦菴排之,實悖孔子也。吾儕未之思耳。余雖未常排佛,然亦因其排,故余亦惑之,未克篤敬於佛。
今也反而思之,余害至德甚矣。是爲大謬。痛心疾首,悔而追之,不可得已。自今而後,受佛明教,歸依禮敬,庶爲補過之萬一矣。

* Trang 818 *
device

Nhân chi vi ngôn.
Cẩu diệc vô tín.
Xả chiên xả chiên.
Cẩu diệc vô nhiên.
Nhân chi vi ngôn.
Hồ đắc yên?
Thử chi vị dã!
Viết: Sư ngôn minh hỹ. Khổng tử sùng thượng Phật, Lão, chư thư cụ tải. Hối Am bài chi, thật bội Khổng tử dã. Ngô sài vị chi tư nhĩ. Dư tuy vị thường bài Phật, nhiên diệc nhân kỳ bài, cố dư diệc hoặc chi, vị khắc đốc kính ư Phật.
Kim dã phản nhi tư chi, dư hại chí đức thậm hỹ. Thị vi đại mậu. Thống tâm tật thủ, hối nhi truy chi, bất khả đắc dĩ. Tự kim nhi hậu, thọ Phật minh giáo, quy y lễ kính, thứ vi bổ quá chi vạn nhất hỹ.

* Trang 819 *
device

 
Quy Nguyên Trực Chỉ