LOGO VNBET
Biện minh hư vô tịch diệt

Thái Nguyên viết: Hối Am sở ố hư vô tịch diệt chi giáo. Tân An Trần thị viết: Lão thị hư vô, Phật thị tịch diệt. Thử thuyết như hà?
Không  Cốc  viết:  Hư  vô  tịch  diệt  hữu  quyền  thật  nhị nghĩa.
Dĩ quyền ngôn chi, tắc hư vô tịch diệt, thị không huyễn chi ngữ. Phàm phu chấp hữu, Tiểu thừa chấp không, Trung thừa chấp bất hữu bất không. Đại thừa đương thể tức không, bất đọa chúng số, diệu hữu phi hữu, chân không bất không, bất  lập  nhất  trần,  bất  xả  nhất  pháp,  tung  hoành  nghịch thuận, pháp pháp toàn chân.
Thị cố Đại giác Thế Tôn vị phá phàm phu chi hữu cố, nãi viết thử thân hư huyễn, linh tâm tịch diệt; vị phá Tiểu thừa chi không cố, nãi trách kỳ hãm ư giải thoát thâm khanh, linh cầu xuất ly; vị phá Trung thừa chi bất hữu bất không cố, nãi trách kỳ phược ư huyễn hữu, linh cầu Đại thừa. Thử giai thiện quyền phương tiện chi thuật dã.
Dĩ thật ngôn chi, tắc hư vô tịch diệt thị vạn hữu chi mẫu, xuất sanh thiên địa nhân vật, động thực phi tiềm, nhi chí vạn pháp giả dã. Phật giáo viết: ‘Tùng vô trụ bổn, lập nhất thiết pháp’, nãi chí ‘vô hữu thiểu pháp khả đắc, Nhiên Đăng Phật vị ngã thọ ký’.

* Trang 833 *
device

老子曰。道可道非常道,名可名非常名。無名天地之始,有名萬物之母。常無欲以觀其妙,常有欲以觀其徼。
孔子曰。易無思也,無爲也,寂然不動也。寂然不動卽是虛無寂滅。
虛無寂滅之中含藏一切萬物。感而遂通之時,出生一切萬法。如斯至妙之理,非天下之至神其孰能與此焉。
禮曰。無爲而物成,是天道也。
子思子曰。上天之載,無臭無聲。三教聖賢之旨,皆是眞常寂滅,眞空不空,初無少異。佛說生滅滅已,寂滅爲樂者,蓋令空其妄情也。正所謂。人欲一分消,天理一分長。豈教人絶滅天理而入枯木死灰矣。
要知天地人物,以及萬類,皆具眞常寂滅之理,初無間然。自是愚夫不覺,喚作遊魂,實可悲也。
晦菴讀佛書,可只見得破凡夫方便語乎。可是不識虛無寂滅是萬有之母乎。可是不識

* Trang 834 *
device

Lão tử viết: ‘Đạo khả đạo phi thường đạo, danh khả danh phi thường danh. Vô danh thiên địa chi thủy, hữu danh vạn vật chi mẫu. Thường vô dục dĩ quan kỳ diệu, thường hữu dục dĩ quan kỳ yêu.’
Khổng tử viết: Dịch vô tư dã, vô vi dã, tịch nhiên bất động dã. Tịch nhiên bất động, tức thị hư vô tịch diệt.
Hư vô tịch diệt chi trung, hàm tàng nhất thiết vạn vật.
Cảm nhi toại thông chi thời, xuất sanh nhất thiết vạn pháp.
Như tư chí diệu chi lý, phi thiên hạ chi chí thần, kỳ thục
năng dữ thử yên?
Lễ viết: Vô vi nhi vật thành, thị thiên đạo dã.
Tử Tư tử viết: Thượng thiên chi tải, vô xú vô thanh, Tam giáo thánh hiền chi chỉ, giai thị chân thường tịch diệt, chân không bất không, sơ vô thiểu dị.
Phật thuyết sanh diệt diệt dĩ, tịch diệt vi lạc giả, cái linh không kỳ vọng tình dã. Chánh sở vị: Nhân dục nhất phần tiêu, thiên lý nhất phần trưởng. Khởi giáo nhân tuyệt diệt thiên lý nhi nhập khô mộc tử hôi hỹ?
Yếu tri thiên địa nhân vật dĩ cập vạn loại giai cụ chân thường tịch diệt chi lý, sơ vô gián nhiên. Tự thị ngu phu bất giác, hoán tác du hồn, thật khả bi dã.
Hối Am độc Phật thư, khả chỉ kiến đắc phá phàm phu phương tiện ngữ hồ? Khả thị bất thức hư vô tịch diệt thị vạn hữu chi mẫu hồ? Khả thị bất thức Tam giáo thánh hiền

* Trang 835 *
device

三教聖賢之旨皆是眞常寂滅之理乎。可是自欺其心特爾曲說,疑誤後學乎。所以惡佛老爲虛無寂滅之教,其脫於大理,豈小小哉。
佛法自漢明永平十年而來,明主名賢莫不推尙爲大道之學。至於後世之下,晦菴惡之爲虛無寂滅之教。且夫晦菴所惡果當乎,不當乎。晦菴識見,可逾東漢三國之人物否乎。可逾隨唐五大之人物否乎。可逾盛宋遼金之人物否乎。
太誓曰。天視自我民視。天聽自我民聽。故孔子曰。吾從衆,未聞從於一己之偏意也。
晦菴偏意排佛,是何見乎。我今唯提大意,發覺人心。請自裁度,悟之而已矣。
曰。中也不敏,聞師之言,胷中有若豁然矣。

* Trang 836 *
device

chỉ, giai thị chân thường tịch diệt chi lý hồ? Khả thị tự khi kỳ tâm đặc nhĩ khúc thuyết, nghi ngộ hậu học hồ? Sở dĩ ố Phật, Lão vi hư vô tịch diệt chi giáo, kỳ thoát ư đại lý, khởi tiểu tiểu tai?
Phật pháp tự Hán minh, Vĩnh bình thập niên nhi lai, minh chủ danh hiền mạc bất suy thượng vi đại đạo chi học. Chí ư hậu thế chi hạ, Hối Am ố chi vi hư vô tịch diệt chi giáo, thả phù Hối Am sở ố quả đương hồ, bất đương hồ? Hối Am thức kiến, khả du Đông Hán, Tam quốc chi nhân vật phủ hồ? Khả du Tấn, Tống, Tề, Lương, Trần, Nam Bắc triều chi nhân vật phủ hồ? Khả du Tùy, Đường, Ngũ Đại chi nhân vật phủ hồ? Khả du Thạnh Tống, Liêu, Kim chi nhân vật phủ hồ?
Thái thệ viết: Thiên thị tự ngã dân thị, thiên thính tự ngã dân thính. Cố Khổng tử viết: Ngô tùng chúng, vị văn tùng ư nhất kỷ chi thiên ý dã.
Hối Am thiên ý bài Phật, thị hà kiến hồ? Ngã kim duy đề đại ý, phát giác nhân tâm, thỉnh tự tài độ, ngộ chi nhi dĩ hỹ.
Viết: Trung dã bất mẫn, văn sư chi ngôn, hung trung hữu nhược khoát nhiên hỹ.

* Trang 837 *
device

 
Quy Nguyên Trực Chỉ