LOGO VNBET
Biện minh Tam giáo ưu liệt, khuyến tu Tịnh độ luận

Hoặc vấn viết: Nho, Thích, Đạo tam giáo, hữu đồng dị phủ, hữu ưu liệt phủ?
Nhất Nguyên viết: Diệc đồng diệc bất đồng, diệc ưu diệc bất ưu.
Hoặc viết: Sư ngôn hà vị dã?
Viết: Đại lượng giả dụng chi, tức đồng tức ưu. Tiểu cơ giả chấp chi, tức dị tức liệt. Tổng tùng nhất tánh thượng khởi dụng, chỉ thị cơ kiến sai biệt, hữu đồng dị ưu liệt dã.
Hoặc viết: Đồng dị ưu liệt chi lý, khả đắc văn hồ?
Viết: Trương Vô Tận vấn Đại Huệ thiền sư vân: Nghiêu, Thuấn, Võ, Thang giai thánh nhân dã, Phật cánh bất ngôn chi,  hà  da?  Sư  viết:  Nghiêu,  Thuấn,  Võ,  Thang  tỷ  Phạm vương Đế thích hữu ưu liệt phủ?
Vô  Tận  viết:  Nghiêu,  Thuấn,  Võ,  Thang  khởi  khả  tỷ Phạm vương Đế thích, hà luận ưu liệt.
Sư viết: Phật dĩ Phạm Thích vi phàm phu dã, dư khả tri hỹ.
Công  nãi  kích  tiết  nhi  thán  viết:  Nghiêu,  Thuấn,  Võ, Thang bất cập Phạm vương Đế thích viễn hỹ. Phật dĩ Phạm Thích do vi phàm phu, thủy tri Phật thị thánh trung chi thánh, thiên trung chi thiên, vô thượng Pháp vương, chánh đẳng chánh giác.

* Trang 1059 *
device

昔時吳主孫權問尙書令闞澤曰。仲尼,老子,得與佛比對不。闞澤曰。若將孔老二家比較佛法,遠之遠矣。所以然者。孔老設教法天制用,不敢違天。佛之設教,諸天奉行,不敢違佛。以此言之,實非比對,明矣。
            豈不見書云。士希賢,賢希聖,聖希天。天中至尊無非玉帝。玉帝比羅漢猶吏比進士,况佛乎。佛是菩薩,緣覺,聲聞之師,是爲聖師也。
            又問。仙道比佛道何如。
            答。神仙尙受玉帝所轄,豈可比於佛也。况以仙道難修,又有墜落之日。佛道易學,永無退轉之時。
            楞嚴經云。世有十種神仙,俱不曾修正覺,報盡還墮諸趣。若要出生死,超凡聖,唯佛道爾。
            昔日釋迦讚弗沙佛云。
天上天下無如佛,
十方世界亦無比,

* Trang 1060 *
device

Tích  thời  Ngô  chúa  Tôn  Quyền  vấn  Thượng  thư  lệnh Hám Trạch viết: Trọng Ni, Lão tử, đắc dữ Phật tỷ đối phủ? Hám Trạch viết: Nhược tương Khổng, Lão nhị gia tỷ giảo Phật pháp, viễn chi viễn hỹ. Sở dĩ nhiên giả. Khổng, Lão thiết giáo, pháp thiên chế dụng, bất cảm vi thiên. Phật chi thiết giáo, chư thiên phụng hành, bất cảm vi Phật. Dĩ thử ngôn chi thật phi tỷ đối, minh hỹ.
Khởi bất kiến Thư vân: Sĩ hy hiền, hiền hy thánh, thánh hy thiên, thiên trung chí tôn, vô phi Ngọc đế. Ngọc đế tỷ La-hán, do lại tỷ tiến sĩ, huống Phật hồ? Phật thị Bồ Tát, Duyên giác, Thanh văn chi sư, thị vi thánh sư dã.
Hựu vấn: Tiên đạo tỷ Phật đạo hà như?
Đáp: Thần tiên thượng thọ Ngọc đế sở hạt, khởi khả tỷ ư Phật dã? Huống dĩ tiên đạo nan tu, hựu hữu trụy lạc chi nhật; Phật đạo dị học, vĩnh vô thối chuyển chi thời.
Lăng Nghiêm kinh vân: Thế hữu thập chủng thần tiên, câu bất tằng tu chánh giác, báo tận hoàn đọa chư thú. Nhược yếu xuất sanh tử, siêu phàm thánh, duy Phật đạo nhĩ.
Tích nhật Thích-catán Phất-saPhật vân:
Thiên thượng thiên hạ vô như Phật.
Thập phương thế giới diệc vô tỷ

* Trang 1061 *
device

世間所有我盡見,  
一切無有如佛者。
            是也。
            又不見列子云。商太宰問於孔子曰。夫子聖者歟。
            答曰。丘也,博聞強記,非聖也。
            問曰。三王聖者歟。
            答曰。三王乃任智勇也,聖則丘不知。
            然則五帝聖者歟。
            答曰。五帝乃任仁義也,聖則丘不知。
            上古三皇聖者歟。
            答曰。上古三皇乃任因時也,聖則丘不知。
            太宰又問曰。然則孰爲聖者歟。
            時孔子動容有閒曰。西方有大聖人,不治而不亂,不言而自信,不化而自行,蕩蕩乎民無能名焉。
            正所謂。森羅萬象至空而極。百川衆流至海而極。一切賢聖至佛而極。一切教法至心

* Trang 1062 *
device

Thế gian sở hữu ngã tận kiến.
Nhất thiết vô hữu như Phật giả.
Thị dã.
Hựu bất kiến Liệt tử vân: Thương Thái tể vấn ư Khổng tử viết: Phu tử thánh giả dư?
Đáp viết: Khâu dã, bác văn cường ký, phi thánh dã.
Vấn viết: Tam vương thánh giả dư?
Đáp viết: Tam vương nãi nhậm trí dũng giả, thánh tắc Khâu bất tri.
Nhiên tắc Ngũ đế thánh giả dư?
Đáp viết: Ngũ đế nãi nhậm nhân nghĩa giả, thánh tắc Khâu bất tri.
Thượng cổ tam hoàng thánh giả dư?
Đáp  viết:  Thượng  cổ  Tam  hoàng,  nãi  nhậm  nhân  thời giả, thánh tắc Khâu bất tri.
Thái tể hựu vấn viết: Nhiên tắc thục vi thánh giả dư?
Thời Khổng tử động dung hữu gián viết: Tây phương hữu đại thánh nhân, bất trị nhi bất loạn, bất ngôn nhi tự tín, bất hóa nhi tự hành, đãng đãng hồ dân vô năng danh yên.
Chánh sở vị sâm la vạn tượng chí không nhi cực, bách xuyên chúng lưu chí hải nhi cực, nhất thiết hiền thánh chí Phật nhi cực, nhất thiết giáo pháp chí tâm nhi cực. Tâm dã

* Trang 1063 *
device

而極。心也者,是總持之妙本,萬法之洪源。亦名大智慧藏,無住涅槃。百千萬名盡是心之異號耳。
            孟子曰。人皆可以爲堯舜。荀子曰。塗之人可以爲禹。常不輕菩薩云。我不敢輕於汝等,汝等皆當作佛。是人人可以爲聖賢,人人可以作佛。
            西方淨土,乃要捷門庭,無人不可以修,不拘僧俗,而只要辦心。本無男女而何須著相。未明人,妄分三教。了得底,同悟一心。
            且夫聖人之心,正而已矣。聖人之教,善而已矣。不必僧,不必儒,不必彼,不必此。彼此者,情也。僧儒者,迹也。聖人垂迹,所以存本也。聖人行情,所以順性也。存本而不滯迹,可以語權也。順性而不溺情,可以語實也。
            夫大道者,唯心之謂道。闡道之謂教。教也者,聖人之垂迹也。道也者,生靈之大本也。是故學者只宜背塵而合覺,不可認假而迷眞也。

* Trang 1064 *
device

giả, thị tổng trì chi diệu bổn, vạn pháp chi hồng nguyên, diệc danh đại trí huệ tạng, vô trụ Niết-bàn. Bách thiên vạn danh, tận thị tâm chi dị hiệu nhĩ.
Mạnh tử viết: Nhân giai khả dĩ vi Nghiêu, Thuấn. Tuân tử viết: Đồ chi nhân khả dĩ vi Vũ. Thường Bất Khinh Bồ Tát vân: Ngã bất cảm khinh ư nhữ đẳng, nhữ đẳng giai đương tác Phật. Thị nhân nhân khả dĩ vi thánh hiền, nhân nhân khả dĩ tác Phật.
Tây phương Tịnh độ, nãi yếu tiệp môn đình, vô nhân bất khả dĩ tu, bất câu tăng tục, nhi chỉ yếu biện tâm. Bổn vô nam nữ, nhi hà tu trước tướng? Vị minh nhân, vọng phân tam giáo. Liễu đắc để, đồng ngộ nhất tâm.
Thả phù thánh nhân chi tâm, chánh nhi dĩ  hỹ. Thánh nhân chi giáo, thiện nhi dĩ hỹ. Bất tất tăng, bất tất nho, bất tất bỉ, bất tất thử. Bỉ thử giả, tình dã. Tăng nho giả, tích dã. Thánh nhân thùy tích, sở dĩ tồn bổn dã. Thánh nhân hành tình, sở dĩ thuận tánh dã. Tồn bổn nhi bất trệ tích, khả dĩ ngữ quyền dã. Thuận tánh nhi bất nịch tình, khả dĩ ngữ thật dã.
Phù đại đạo giả, duy tâm chi vị đạo. Xiển đạo chi vị giáo. Giáo dã giả, thánh nhân chi thùy tích dã. Đạo dã giả, sanh linh chi đại bổn dã. Thị cố học giả chỉ nghi bối trần nhi hiệp giác, bất khả nhận giả nhi mê chân dã.

* Trang 1065 *
device

諸仁者。儒非定儒,道非定道,故知皆可成佛。非唯三教可成,乃百家諸子盡可以成也。人何爲而不修乎。輕淨土而不生乎。
            或曰。但了自己生死,何須苦惱勸人。
            餘曰。不然。豈不聞如來應世無一法不是利生。菩薩修行,肯纖毫而爲自己。此法門,人若知之,如己知之,豈不快哉。人若不知,如己不知,豈不痛哉。
            華嚴經云。非諸眾生請我發心,我自為眾生作不請之友。
            。己欲立而立人,己欲達而達人。推己及人,仁者之心也。
            若止於自修,則是聲聞之徒,名爲小乘。猶如車乘之小者,僅能自濟而已。蓋佛所謂斷佛種者也。能廣勸人者,名爲大乘菩薩。猶如車乘之大者,人我兼濟之謂。此獲無量福報,所以能至佛地也。
            十方恆河沙數諸佛皆共讚歎阿彌陀佛功德不可思議,謂不可以心思,不可以言議也。其功德如此,可謂至矣。故大慈菩薩勸修偈云。

* Trang 1066 *
device

Chư nhân giả! Nho phi định Nho, Đạo phi định Đạo, cố tri giai khả thành Phật. Phi duy Tam giáo khả thành, nãi bách gia chư tử, tận khả dĩ thành dã. Nhân hà vi nhi bất tu hồ, khinh Tịnh độ nhi bất sanh hồ?
Hoặc viết: Đãn liễu tự kỷ sanh tử, hà tu khổ não khuyến nhân?
Dư viết: Bất nhiên. Khởi bất văn Như Lai ứng thế, vô nhất pháp bất thị lợi sanh; Bồ Tát tu hành, khẳng tiêm hào nhi vi tự kỷ. Thử pháp môn nhân nhược tri chi như kỷ tri chi, khởi bất khoái tai? Nhân nhược bất tri như kỷ bất tri, khởi bất thống tai?
Hoa Nghiêm kinh vân: Phi chư chúng sanh thỉnh ngã phát tâm, ngã tự vị chúng sanh tác bất thỉnh chi hữu. Ngữ vân: Kỷ dục lập nhi lập nhân, kỷ dục đạt nhi đạt nhân; suy kỷ cập nhân, nhân giả chi tâm dã.
Nhược chỉ ư tự tu, tắc thị Thanh văn chi đồ, danh vi Tiểu thừa. Do như xa thừa chi tiểu giả, cận năng tự tế nhi dĩ. Cái Phật  sở  vị  đoạn  Phật  chủng  giả  dã.  Năng  quảng  khuyến nhân giả, danh vi Đại thừa Bồ Tát, do như xa thừa chi đại giả, nhân ngã kiêm tế chi vị. Thử hoạch vô lượng phước báo, sở dĩ năng chí Phật địa dã.
Thập phương hằng hà sa số chư Phật, giai cộng tán thán A-di-đà Phật công đức bất khả tư nghị, vị bất khả dĩ tâm tư, bất khả dĩ ngôn nghị dã. Kỳ công đức như thử, khả vị chí hỹ. Cố Đại Từ Bồ Tát khuyến tu kệ vân:

* Trang 1067 *
device

能勸二人修,
比自己精進。
勸至十餘人,
福德已無量。
如勸百與千,
名為真菩薩。
又能過萬數,
卽是阿彌陀。
            由此觀之,則西方之說可徧天下,苦海眾生可盡生淨土矣。
            若見一人退墮,則協力提携。一人捨凡則遞相照顧。雖不能弘教利物,亦可以溫故知新。
            豈不見施人一錢人稱受惠。益人一語彼豈無知。財施則濟人之貧。食施則濟人之命。
            法施則令人出世,功德詎可比倫。財施如燈,止明小室。法施如日,徧照大千。悋法而不勸修,累劫沈於黑獄。推己而行化導,現生則是阿彌。
            敢冀運慈,遞相勸發。以斯悲願,結此淨緣。拔滯溺之沈流,拯昏迷之失性。齊登樂土,圓報佛恩。可謂未度者令度矣。

* Trang 1068 *
device

Năng khuyến nhị nhân tu,
Tỷ tự kỷ tinh tấn.
Khuyến chí thập dư nhân.
Phước đức dĩ vô lượng.
Như khuyến bách dữ thiên,
Danh vi chân Bồ Tát.
Hựu năng quá vạn số.
Tức thị A-di-đà.
Do thử quan chi, tắc Tây phương chi thuyết khả biến thiên hạ, khổ hải chúng sanh khả tận sanh Tịnh độ hỹ.
Nhược  kiến  nhất  nhân  thối  đọa,  tức  hiệp  lực  đề  huề. Nhất nhân xả phàm tắc đệ tương chiếu cố. Tuy bất năng hoằng giáo lợi vật, diệc khả dĩ ôn cố tri tân.
Khởi bất kiến thí nhân nhất tiền, nhân xưng thọ huệ. Ích nhân nhất ngữ, bỉ khởi vô tri? Tài thí tắc tế nhân chi bần. Thực thí tắc tế nhân chi mạng. Pháp thí tắc linh nhân xuất thế, công đức cự khả tỷ luân.
Tài thí như đăng, chỉ minh tiểu thất. Pháp thí như nhật, biến chiếu đại thiên. Lận pháp nhi bất khuyến tu, lũy kiếp trầm ư hắc ngục. Suy kỷ nhi hành hóa đạo, hiện sanh tắc thị A-di.
Cảm ký vận từ, đệ tương khuyến phát. Dĩ tư bi nguyện, kết thử tịnh duyên. Bạt trệ nịch chi trầm lưu, chửng hôn mê chi thất tánh. Tề đăng lạc độ, viên báo Phật ân, khả vị vị độ giả linh độ hỹ.

* Trang 1069 *
device

 
Quy Nguyên Trực Chỉ