LOGO VNBET
An trú Tam bảo ấy (1). Hành giả không phải Phật tử khi theo pháp môn Niệm tâm, dù không trọn vẹn, cũng nên xem rằng mình bước vào mảnh đất được người Phật tử tôn phục và do đó nó cũng đáng được kính trọng. Một ý thức lễ độ như thế sẽ giúp người ấy trong những nỗ lực riêng trên con đường.
Ta nên khởi sự thực hành với một ước nguyện thầm lặng nhưng quả quyết là đạt đến tối thượng, không phải ở trong một tương lai xa, mà ở ngay trong chính cuộc đời này.
“Giờ đây tôi sẽ đi trên con đường mà chư Phật, hàng Bích chi Phật, và các Đại Thánh đệ tử đã đi qua. Nhưng một kẻ lười biếng thì không thể nào theo con đường ấy được. Nguyện sao cho năng lực của tôi được tắng vượt! Nguyện sao cho tôi được thành công!”.
CHƯƠNG TRÌNH THỰC HÀNH
1- Tu tập chung về sự chú tâm: (2)
Trong một khóa tu tập Thiền định chặt chẽ, thời gian thực hành là trọn cả ngày, từ sáng đến tối. Sự chú tâm vào mọi sinh hoạt và nhận thức phải được giữ chuyên chắc đến mức tối đa: khởi đầu với ý tưởng và nhận thức đầu tiên khi thức dậy và
_____________
(1) Xem The Three Refuge (Tam bảo) của tác giả (từ trang 21), Colombo, 1949, Buddhist World Publication (P.O.BOX 1076, Colombo, Sri Lanka).
(2) Chú tâm: Tức Niệm tâm hay Chánh niệm, hiểu theo nghĩa thông thường. (N.D.)

* Trang 153 *
device

chấm dứt với ý tưởng và nhận thức cuối cùng trước khi ngủ. Sự chú tâm tổng quát này bắt đầu với Tỉnh giác với bốn tư thế (Tứ oai nghi – Iriyàpatha manasikàra), tức là đi, đứng, ngồi và nằm; và tiếp tục như thế như là phần trung tâm của chú tâm. Như thế có nghĩa là, ta phải ý thức trọn vẹn đến cái tư thế đang hiện hành, đến mọi thay đổi của tư thế ấy (bao gồm ý định trước để thay đổi tư thế ấy), đến một cảm giác nối kết với tư thế, chẳng hạn sự đè, nén, tức là thân thức (1) (Kàya Viññana), và đến mọi cảm thọ đau đớn hay thoải mái (quán cảm thọ) nếu chúng đủ mạnh để được chú ý. Ví dụ, khi nằm xuống ngủ ban đêm và khi thức dậy vào buổi sáng, ta nên ý thức đến cái tư thế đặt để của ta và đến sự xúc chạm “tôi nằm xuống, tối xúc phạm”. Nếu sau một thử nghiệm, ta cảm thấy không thể đương đầu với sự chú tâm đa năng ngay liền được, thì ta có thể chỉ bắt đầu riêng với “các tư thế”, rồi dần dần mở rộng phạm vi chú tâm đến mọi sinh hoạt hàng ngày, như may mặc, tắm rửa, ăn uống, v.v…
Một thí dụ có thể làm giải thích tại sao sự chú tâm có thể được áp dụng một cách đúng đắn vào một chuỗi những hoạt động: một ý muốn súc miệng vào buổi sáng khởi lên và ta biết rõ ý muốn ấy (ý thức về ý: “vị ấy biết tâm và các đối tượng tâm thức” ta trông thấy cái ly và bình nước ở đằng kia (ý thức về cái thấy); ta đi về phía ấy (ý thức về tư thế); dừng lại
_________________
(1) Cái biết, ý thức của thân thế, do tiếp xúc, va chạm… (N.D.)

* Trang 154 *
device

nơi ấy (ý thức về tư thế); dang tay về phía cái bình (hành động với sự liễu hội khi co cúi và dang duỗi); ta nắm lấy cái bình (ý thức về sự xúc chạm), v.v…
Trong lúc thực hiện những hoạt động này, ta cũng nên để ý sự sinh khởi của mọi cảm thọ lạc hay khổ 1 (quán cảm thọ), của những ý tưởng lạc long cắt đứt cái dòng chú tâm (quán tâm: “cái tâm không tập trung”), của tham dục (chẳng hạn: quán tâm: “cái tâm có tham dục” ; quán đối tượng tâm “triền cái về nhục dục (2), hay kiết sử sinh khởi do lưỡi và các mùi vị”),. v.v… Tóm lại, ta nên biết rõ đến mọi sự xảy ra, thuộc về thân và thuộc về tâm đúng như chính chúng hiện diện. bằng cách ấy ta sẽ nhằm đến tất cả bốn đối tượng, hay bốn phép quán của Satipaṭṭhàna, suốt trong ngày thực hành của ta.
Một sự áp dụng đầy đủ của niệm tâm như thế đòi hỏi một sự làm chậm lại một cách đáng kể những hành động của ta là sự việc chỉ có thể được giữ trong các thời kỳ thực hành nghiêm nhặt, chứ không thể giữ được, hay hiếm khi giữ được trong đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, kinh nghiệm về việc thực hành làm chậm lại ấy và những hiệu quả của nó sẽ tỏ ra tốt lành và lợi ích bằng nhiều cách.
Mục đích ban đầu của việc áp dụng khái quát về niệm tâm là làm mạnh sự tỉnh giác và tập
________
(1) tức các cảm giác, cảm nhận vui hay buồn, thích thú hay không thích thú(N.D.)
(2) các ham muốn thuộc giác quan (sense desire). (N.D.)

* Trang 155 *
device

 
Satipaṭṭhàña Trái Tim Của Thiền Định Phật Giáo