LOGO VNBET
Một sự thực hành mà đối với một số người sẽ có vẻ khác lạ, có thể khỏi đầu bằng một sự tin tưởng nào đó và hiệu quả của nó và bằng một sự hiểu biết về mục đích của nó. Tuy nhiên, chỉ có nhờ vào kinh nghiệm riêng tư của chính mình mà mình đã đạt được trong suốt quá trình tinh cần thực hành mới khiến cho sự tin tưởng và hiểu biết đầu tiên ấy mới trờ thành sự xác nhận tối hậu và vững vàng.
SỰ THÂM CHUYÊN
Mọi cố gắng có giá trị đều cần đến sự thâm chuyên nếu muốn thành tựu mục đích; đặc biệt lại càng phải thế khi công việc là cao cả và khó khăn như công việc mà Đức Phật đã nêu ra trong Bát chánh đạo, dẫn đến sự dập tắt khổ đau. Trong các chi phần của Bát chánh đạo, Chánh niệm tiêu biểu cho yếu tố tận lực thiết yếu ấy, dù Chánh niệm còn có thêm nhiều khía cạnh khác nữa. Trong các kinh sách Phật giáo, một trong những đặc tính quy cho Chánh niệm được gọi là “Tính không hời hợt”. Và dĩ nhiên đây đúng là các diễn tả tiêu cực đối với từ thâm chuyên có tính cách tích cực được dùng ở đây.
Rõ ràng rằng việc thực hành Chánh niệm tự nó sẽ phải sự thâm chuyên tác thành, đến mức độ cao nhất. Thiếu vắng hay lơ là nó sẽ là một sự trái ngược với một tính chất xứng đáng với cái tên Chánh niệm và sẽ tước đi những cơ hội thành công cho phương pháp ấy. Chính vì những hậu quả nguy

* Trang 48 *
device

hại tất nhiên của một nền tảng không vững chắc và bị đặt một cách bất cẩn nên những hạnh phúc bền chắc và chân thật sẽ còn xa vời trong tương lai.
Do đó, Chánh niệm “ khỏi sự từ sự bắt đầu”. Dùng phương pháp chú ý đơn thuần, Chánh niệm trở về các trạng thái manh nha của các sự vật. Được áp dụng vào hoạt động của tâm, điều ấy có nghĩa là: Sự quan sát quay trở về chính cái giai  đoạn đầu tiên của quá trình nhận thức khi tâm ở trong một trạng thái thuần túy thọ nhận và khi sự chú ý chỉ thu hẹp vào sự ghi nhận đơn thuần về đối tượng. Giai đoạn này thuộc một khoảng thời gian rất ngắn và khó nhận biết, và như chúng tôi đã nói, nó cung cấp một hình ảnh hời hợt, không toàn vẹn và thường sai lầm về đối tượng. Nhiệm vụ của giai đoạn nhật thức kế tiếp là sửa lại cho đúng và bổ túc cái ấn tượng đầu tiên ấy, nhưng không phải khi nào điều này cũng được thực hiện. Thường thì ấn tượng đầu tiên được nhằm tưởng là đúng và vẫn còn những sai lạc mới, đặc trưng của các chức năng tâm thức phức tạm hơn của cấp độ thứ hai, được thêm vào nữa.
Ở đây, chú ý đơn thuần khởi đầu công việc. Nó thận trọng theo dõi và làm cho cái trạng thái tâm thức thọ nhận đầu tiên ấy mạnh thêm lên và cho trạng thái ấy nhiều cơ may để hoàn tất nhiệm vụ quan trọng của nó trong quá trình trí thức. Chú ý đơn thuần tỏ rõ sự thâm chuyên trong vận hành

* Trang 49 *
device

 
Satipaṭṭhàña Trái Tim Của Thiền Định Phật Giáo