LOGO VNBET
1. Phiên âm:
XUẤT ĐƯỜNG
Tùng xá xuất thời
 Đương nguyện chúng sanh
Thâm nhập Phật trí
Vĩnh xuất Tam giới
2. Dịch nghĩa:
RA KHỎI CHÙA
Khi từ chùa ra
Nên nguyện chúng sanh
 Vào sâu Phật trí
Thoát hẳn ba cõi
3.  Yếu Giải:
Xuất:
Là ra, là lúc giở chân bước đi ra khỏi chùa, hoặc vì Phật sự, vì đi học, vì đi việc gì cần phải rời chùa...

* Trang 60 *
device

Đường:
Là chùa, là nhà Thiện, lả chỗ mười phương Thích Tử gởi lòng tu niệm. Là nơi chư Phật câu hội, là nơi an cư của Thánh Hiền.

Ông Bàng Long Uẩn nói: Đây là nơi:
“Mười phường đồng nhóm họp
Ai cũng học vô vi
Đây là trường tuyển Phật
Tâm KHÔNG thi đậu về”
Xá:
Là nhà, là ốc, là chỗ nghỉ ngơi, là nơi an thân, cũng gọi là Tăng Xá, Ni Xá, Tăng Đường, Ni Đường... là nơi tu sĩ ở.
Phật Trí:
Là trí vô phân biệt, là vô sư trí, là trí sẵn có trong tất cả chúng sanh. Cũng gọi là Tánh Giác, là Như Lai Tạng, là Phật Tánh, là Tri Kiến Phật (theo Kinh Diệu Pháp Liên Hoa) v.v... Chư Phật đều an trú trong Tánh hay biết vô ngại này mà thấu tội mỗi gốc ngọn nghiệp tánh nhân quả hoặc tốt hoặc xấu của tất cả chúng sanh.

* Trang 61 *
device

Hàng phàm phu vì bị vô minh phiền não, bụi nghiệp che lấp, nên quên đi tánh giác mà phải trôi lăn 6 nẻo luân hồi.
Thâm Nhập Phật Trí:
Tức là nhờ công năng tu hành, buông xả các duyên, nghiệp lực vô minh tan hết, không mê tức giác, liền an trú vào Phật trí sẵn có của mình, tự tại giải thoát.
Tam Giới:
Tức là ba cõi: Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới. Những chúng sanh chưa hoàn toàn siêu thoát, thì còn ở trong Tam Giới. Từ cõi tiên thiền định thâm diệu, xuống lần đến loài người, địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, tất cả vẫn còn ở trong phạm vi Tam Giới.
a) DỤC GIỚI: Là cõi chúng sanh hữu tình, còn có nhiều tham muốn về dâm dục, thực dục và sắc dục. Dục có 4 thứ là: Tình dục, sắc dục, tham dục và dâm dục.
Cõi dục giới có 11 cõi:

* Trang 62 *
device

  •  Cõi Trời Tha Hóa Tự Tại
  • Cõi Trời Hóa Lạc
  • Cõi Trời Đâu Suất Đà
  • Cõi Trời Diệm Ma
  • Cõi Trời Đao Lợi
  • Cõi Trời Tứ Thiên Vương, có 4 vị:
-Trì Quốc Thiên (Đông)
-Tăng Trưởng Thiên .
-Quảng Mục Thiên (Tây)
- Đa Văn Thiên (Bắc)
  •  A Tu La
  •  Người
  •  Địa Ngục
  •  Ngạ Quỷ
  •  Súc Sanh
    b) SẮC GIỚI: Lă cõi trời có hình sắc, có cung điện rực rỡ, có thân tướng tốt đẹp. Chư Tiên ở đây lòng không còn ham muốn dâm dục, tình dục, sắc dục và ăn uống. Cuộc sống đã xa lìa vật chất. Toàn cõi sắc giới là miền của Phạm Thiên Vương gồm có 20 từng trời hóa sanh mà không do thai sanh. Cảnh giới ở đây thật

* Trang 63 *
device

là thanh tịnh. Chư Thiên an trú trong thiền định từ sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền và Tịnh Phạm cư.
Tất cả có 5 cõi thiền định của Chư Tiên còn hình sắc.

* Trang 64 *
device

c) VÔ SẮC GIỚI: Là thế giới Thượng Thiên không có hình sắc, vật chất, thân thể, cung điện và quốc độ. Chư Đại Tiên ở đây chỉ còn có 4 tâm là Thọ,Tưởng, Hành, Thức mà thôi. Các ngài an trụ trong thiền định thâm sâu, vi diệu. Do cõi Vô Sắc không còn vật chất nên không biết đâu để định rõ nơi chốn của cõi này.
Vô sắc giới có 4 địa vị cuả Đại Tiên dầy công tu luyện:

* Trang 65 *
device

Người tu hành là phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, thành Phật hoàn toàn giải thoát, nên không cầu dừng lại trong Tam Giới, mà chỉ một lòng hướng đến quả Phật, cho nên gọi là vĩnh xuất Tam Giới.
Muốn thoát khỏi Tam Giới, phải sâu vào Phật Trí, nghĩa là phải luôn luôn an trú vào Tánh Giác vô phân biệt sẵn có của mình mà không để cho tâm chạy theo sự hiểu biết do tình thức phân biệt so đo, cao thấp, phải quấy, đúng sai…
Đức Phật dạy rằng: “Tam Giới không an, dù như nhà lửa, dù là cõi Tiên cũng còn biến dịch sanh tử theo quả báo, hết phước cũng phải đọa lạc’. Một khi giở chân bước đi, ra khỏi chùa, nên cảm nhận như ta đang bước ra khỏi nhà Tam Giới và cầu cho chúng sanh cũng được như vậy”.

* Trang 66 *
device

 
Tỳ Ni Nhật Dụng Yếu Giải